Algemeen

Erelid Jappie Breimer van Schaakclub Rijs en omstreken: In twee zetten schaakmat

Elke vrijdag is er een vaste schaakavond. Iemand die er bijna vanaf het begin al bij was, is erelid Jappie Breimer. De 72-jarige schaker uit Oudemirdum is al meer dan vijftig jaar lid en vervulde in die periode alle mogelijke functies. Groot De Fryske Marren schaakt een potje mee.

Afbeelding
RIJS - Al meer dan zestig jaar is Schaakclub Rijs een begrip in de regio. De schaakclub begon destijds in Hotel Restaurant Jans en na wat omzwervingen is de club in een bijgebouw nog steeds actief.

Schaakclub Rijs en omstreken heeft een veertiental leden, met deze avond een tweetal gastleden, die nagenoeg allemaal elke vrijdagavond samenkomen om een partij te schaken. Voorzitter van de vereniging is Henk Breimer en door hem word ik ontvangen. “Welkom bij de club, maar ik moet eerst even de boel klaarzetten, hoor.” Henk Breimer zet meerdere schaakborden klaar en hangt een probleemstelling aan de wand. “Wit is aan slag en moet binnen twee slagen zijn tegenstander schaakmat hebben gezet. Kijk er maar eens naar.”

Schakende boer

Ondertussen raak ik in gesprek met Jappie Breimer. Jappie is al sinds zijn vijftiende druk met schaken. “In die tijd had je niet zoveel, joh. En ik deed eigenlijk van alles wel wat. Dammen, schaken, voetbal, korfbal, tennis. Ik vond het allemaal leuk.” Van de meeste sporten nam Jappie op een gegeven moment afscheid, maar van schaken nooit. Jappie was 31 jaar lang boer. Niet meteen een beroep, dat je aan schaken doet denken. “Ja, dat weet ik niet hoor. Het was natuurlijk fysiek zwaar werk en met schaken kon je rustig even zitten nadenken. Misschien dat het juist om de reden wel goed paste.”

Na het boeren werd Jappie agrarisch makelaar en al die tijd bleef het schaken hem boeien. “De schaakclub loopt wel als een rode draad door mijn leven en het is natuurlijk niet alleen de sport zelf, het zijn ook de mensen. Het is hier altijd gezellig en ik houd wel van een praatje. Natuurlijk is schaken een concentratiesport, maar ik ben wel iemand die het sociale rond de partijen en de club minstens zo belangrijk vindt.” Bij de vereniging zijn meerdere boeren lid, maar ook een wiskundeleraar, ondernemers en winkeleigenaren. “Schaken is niet een heel gemakkelijke sport, je moet ver vooruit kunnen denken. De beste schakers zijn vaak enorm intelligente mensen.”

Warming up

De regels van het spel kennen is één ding, maar goed kunnen schaken vergt veel meer. Training en voorbereiding daarin zijn enorm belangrijk, weet Jappie. “Als ik een wedstrijd speel, bereid ik me altijd voor. Dan zoek ik wat partijen uit die ik interessant vind en die ga ik dan naspelen. Wat doen de spelers in welke situatie en hoe kan ik op basis daarvan mijn spel verbeteren. Het is een soort warming-up voor een partij of toernooi. Tijdens de wedstrijd gaat het natuurlijk altijd anders, maar het is goed om een strategie te hebben en daar door veel oefening ook van af te kunnen wijken.” Na de warming-up en de wedstrijd speelt Jappie zijn partijen ook vaak nog na. “Ik weet dat niet iedereen dat doet, maar wat mij betreft is dat een gemiste kans. Je kunt even rustiger naar het spel kijken en mogelijke zwakke zetten die je hebt gedaan waarnemen en daarmee je spel verbeteren.”

Zorgen voor de toekomst

Schaken is al een eeuwenoude sport, maar staat soms best wel onder druk. “Schaken blijft er altijd wel hoor”, lacht Jappie. “Maar voor verenigingen als de onze en soortgelijke clubs is het soms best weleens lastig. Om ons heen zijn er al verscheidene verenigingen opgehouden omdat ze te weinig leden kregen. Vroeger toen ik jong was had je niet zoveel keus, maar tegenwoordig kan de jeugd kiezen uit zoveel sporten en andere dingen. De jeugd is niet gemakkelijk warm te maken voor het schaken.” Henk springt Jappie bij. “We zijn wat dat betreft niet meteen op zoek naar veel meer jeugdleden, hoor. Een aantal zestigers erbij zou ook harstikke mooi zijn.”

Na anderhalf uur vraagt voorzitter Henk Breimer of iemand de probleemstelling op het bord op kan lossen. Verschillende suggesties worden er gedaan, maar het blijkt toch enorm lastig. Uiteindelijk wordt de oplossing gegeven en kan iedereen na wat rumoer naar zijn eigen bord. De rust keert weer terug en elke schaker is op en top geconcentreerd.

Door Jan van Loon

Afbeelding