VIDEO | Friese innovatie speelt hoofdrol bij onbemande marineoefening op Noordzee
WOUDSEND - De Koninklijke Marine zet steeds nadrukkelijker in op onbemande systemen. Tijdens de eerste editie van de jaarlijkse Maritime Uncrewed Sea Trials (MUST) 2026 wordt op de Noordzee geoefend met een combinatie van drones in de lucht, op het water en onder water. Opvallend is de belangrijke rol die een Fries bedrijf daarbij speelt.
Sjoerd Feenstra (55) uit Sneek is binnen de Koninklijke Marine mede verantwoordelijk voor de ontwikkeling en inzet van onbemande systemen. Volgens hem is innovatie geen keuze, maar een noodzaak. "We laten vandaag zien hoe we werken en wat daar allemaal bij komt kijken. De techniek ontwikkelt zich razendsnel en daar moeten we als marine op inspelen."
Tijdens de oefening, zo’n zeven tot acht kilometer uit de Nederlandse kust, demonstreert de marine software die in eigen beheer is ontwikkeld. Daarmee kunnen onbemande systemen in drie dimensies gelijktijdig worden aangestuurd: vliegend, varend en onder water. Door deze systemen geïntegreerd samen te laten werken met marineschepen en mariniers ontstaat volgens de marine meer slagkracht en flexibiliteit tijdens toekomstige operaties.
De onbemande vaartuigen die tijdens de proef worden ingezet, zijn ontwikkeld door IMPACD uit Woudsend. Het Friese bedrijf produceerde vier twaalf meter lange, onbemande fenderboten met behulp van grote 3D-printers.
Eigenaar Marieke de Boer (37) runt IMPACD Boats ruim vijf jaar samen met haar partner Jurgen de Jong. Het bedrijf telt inmiddels acht medewerkers en groeit snel. "Het voelt als een eer dat wij als relatief klein bedrijf uit Woudsend voor de Koninklijke Marine mogen bouwen. We hebben zelfs vorige maand een nieuwe bedrijfshal in gebruik genomen." Volgens Marieke begint elk project met de vraag wat een boot functioneel moet kunnen. Vervolgens wordt het ontwerp volledig in 3D geprint. "De romp van zo’n boot printen we in tien tot elf dagen. Dat proces gaat zo snel dat je het met traditioneel bouwen niet kunt bijhouden."
Voordat de vaartuigen naar de Noordzee gingen, werden ze uitgebreid getest op het Heegermeer en de Sleattemer Mar. Dat leverde soms verbaasde blikken op. "Mensen vonden het vreemd dat er niemand aan boord zat. Toch wilden we de boten bewust in Friesland testen. Je weet nooit waar deze vaartuigen uiteindelijk worden ingezet, maar ze dragen wel bij aan de verdediging van Nederland." De samenwerking tussen de Koninklijke Marine en innovatieve bedrijven moet de ontwikkeling van nieuwe technieken versnellen. "Je ziet direct resultaat", zegt De Boer. "Daar zijn we ontzettend trots op."
Met MUST 2026 wil de Koninklijke Marine ervaring opdoen met de inzet van onbemande systemen en nieuwe operationele concepten sneller toepassen binnen de vloot. De oefening moet bijdragen aan een toekomst waarin bemande en onbemande systemen naadloos samenwerken.
Lees ook
