Cultuur en uitgaan Ingezonden Sloten

Museum Sloten viert 600 jaar stadsrechten met nieuwe tentoonstelling

SLOTEN - Museum Sloten staat stil bij een bijzonder moment in de geschiedenis van de Friese stad: zes eeuwen stadsrechten. Met een kleine tentoonstelling wordt ingegaan op de betekenis van stadsrechten voor Sloten en de invloed daarvan op het leven van inwoners door de eeuwen heen.

Stadsrechten waren in de middeleeuwen van groot belang. Ze gaven een plaats bepaalde vrijheden, zoals het recht om markten te houden, eigen bestuur te voeren en verdedigingswerken aan te leggen. Tegelijk brachten deze rechten ook verantwoordelijkheden met zich mee. In de tentoonstelling wordt uitgelegd waarom steden stadsrechten kregen, wat dat concreet betekende voor Sloten en hoe deze rechten bijdroegen aan de ontwikkeling van de stad.

De stadskaart van Sloten uit het beroemde stedenboek Civitates Orbis Terrarum van Georg Braun en Frans Hogenberg (eind 16e eeuw) toont de stad in vogelvlucht, met het kenmerkende compacte stratenpatroon en duidelijke omgrachting. Het is geen strikt exacte weergave, meer een representatief stadsbeeld waarin vooral orde en stedelijke allure worden benadrukt.
De stadskaart van Sloten uit het beroemde stedenboek Civitates Orbis Terrarum van Georg Braun en Frans Hogenberg (eind 16e eeuw) toont de stad in vogelvlucht, met het kenmerkende compacte stratenpatroon en duidelijke omgrachting. Het is geen strikt exacte weergave, meer een representatief stadsbeeld waarin vooral orde en stedelijke allure worden benadrukt. Afbeelding Braun & Hogenberg 1588

Aan de hand van een toegankelijke presentatie en enkele historische objecten wordt het verleden van Sloten inzichtelijk gemaakt voor een breed publiek. Bezoekers krijgen zo een beeld van de positie van de stad binnen Friesland en de rol die Sloten speelde in de verdediging van waterwegen en het omliggende gebied.

Twaalf zwaarden van Sloten
Naast de tijdelijke tentoonstelling werkt Museum Sloten aan een nieuwe vaste presentatie rond de twaalf zwaarden van Sloten. Deze bijzondere collectie tweehandszwaarden is uniek in Nederland en kreeg recent landelijke aandacht. Deskundigen van het Nationaal Militair Museum onderzochten de zwaarden uitvoerig, wat leidde tot publiciteit in onder meer het NOS Journaal, het Jeugdjournaal en diverse landelijke media.

De zwaarden vertellen het verhaal van de Tachtigjarige Oorlog en de strategische betekenis van Sloten in die periode. Met de nieuwe presentatie, die in september wordt geopend, wil het museum deze objecten een prominente plek geven en bezoekers meer inzicht bieden in hun geschiedenis.

Samenwerking met ontwerpers
Voor de inrichting van zowel de tentoonstelling als de nieuwe presentatie ‘De zwaarden van Sloten’ werkt het museum samen met professionele ontwerpers op het gebied van ruimtelijke en grafische vormgeving. Daarmee wil het museum een aantrekkelijke en toegankelijke presentatie bieden voor zowel inwoners als bezoekers van buiten de regio.

Lees ook: Stadsomroeper van Sloten, Wiebrand van der Land: “Ik ruik als mensen zich gaan vervelen” met het programma van de viering 600 jaar Sloten.

De collage geeft een overzicht van voorlopers van het tegenwoordige stadswapen. De oudste voorstellingen (bovenste rij) zijn afkomstig uit zogeheten wapenboeken: verzamelingen van wapens die vanaf de late middeleeuwen werden samengesteld door herauten en verzamelaars. Opvallend is dat de bekende sleutels pas rond 1700 verschijnen. Het wapen is dan ‘dubbel sprekend’: zowel het slot (kasteel) als de sleutels verwijzen naar de naam van de stad. De reden ligt voor de hand: talloze andere steden hadden ook een slot in hun stadswapen en met een extra beeldelement kun je je dan toch onderscheiden. De onderste twee afbeeldingen tonen het wapen zoals het officieel werd vastgesteld door de Hoge Raad van Adel in 1818 en herzien in 1918.