Jaap Bosma had een turbulent leven …maar is nog lang niet uitgeraasd
Zóveel beleefd en gedaan in een turbulent leven. Niettemin woont Jaap Bosma nu in het slapend dorpje Terkaple. Hij werd geboren in Joure, vindt het doodnormaal dat je dan tenslotte ook weer in de buurt gaat wonen.
Bovendien: Jaap Bosma slaapt écht niet. Hij laat in de oude boerderij een ruime werkplaats zien waarin hij meubels maakt. Hij wijst allemaal soorten hout aan en noemt de meest afschrikwekkende en onbekende namen van de bomen die oorspronkelijk in het verre Azië groeiden. Daar maakt hij allerhande mooie dingen van.
Bomen
Jaap Bosma kwam die bomen tegen, toen hij daar in het verre Azië was met zijn vrouw, Jantje Schiphorst, die hij ooit naast zich in het vliegtuig trof toen hij naar India moest en zij uit Frankfurt kwam. Voor Jantje financieel directeur van de NDC werd in 2014, werkte ze bij Friesland Campina en werd ze uitgezonden naar Bangkok in Thailand. “Jong, it wie krekt as hie’k al pensioen, ik hoegde neat mear te dwaan, alles waard dien.”
Eigenlijk is dat niets voor druktemaker Jaap Bosma. Hij verschafte zich dus via het Aziatische hout weer een hobby. Meubels maken. Thuis in Terkaple heeft hij nu de meest moderne zaag-, schraap-, timmer- en andere machines in de loodsen laten zetten. “Doe wiene se hjir oan it ferbouen en doe moasten der rûne steunen ûnder de goate. De timmerman hie der tiden wurk mei. Op myn masjines koe’t hiel hurd. Mar dy koe hy net ha, want safolle gebrûk meitsje se der net fan en it is djoere rommel.” Dus maakt hij daarmee zelf de mooiste dingen. Die hij dan weer weggeeft.
Heit werkte altijd in alle rust op de zuivelfabriek van Nestlé in Scharsterbrug. Hij wilde zijn zoon een goede opleiding geven. Maar ‘wilde Jaap’ knutselde als 13-jarige een radio in elkaar, maakte het atheneum niet af, en verdween naar de MTS, want daar hadden ze draaibanken. Heeft uiteindelijk die MTS ook weer niet afgemaakt. “Wol in bytsje dom.” Maar hij had ook zoveel te doen.
Frij
Het belangrijkste was eerst uit oude onderdelen een brommer maken. “Want ik woe oeral hinne. Frij wêze.” Knutselen in de metaal was toen zijn liefhebberij. Van een zelfgemaakte brommer kom je dan vanzelf in de motors terecht. Sterker, hij ging motorracen. In de rij van zulke matadoren als Klaas Hernamdt uit Zwaagwesteinde. “Moai wurk, mar ik koe lang net wat sokke mannen koenen.” Achteloos wijst hij later even door een deur. “Sjoch, ik ha noch twa moters.” “Riidst der noch wolris op?” Nee.
Jaap moest in 1979 in dienst en parkeerde zichzelf al binnen een paar weken in de Libanon-lichting. Daar zat hij zeven maanden lang. Terug trouwde hij met een dame die al twee kinderen had en begon al het ijzerwerk wat hij in zijn jeugdig enthousiasme had gemaakt, weer te slopen.
Want hij kwam, zoals het hoort voor Jousters, in dienst bij Douwe Egberts. “Yn de ploegetsjinst.” Het leek een wat langere halte te zijn. Nee dus, dat geldt niet voor Jaap Bosma. In 1983 was hij bij een computerclub terecht gekomen. Voordat hij wist wat er gebeurde had hij een IT bedrijf en handelde hij in software. Computerprogramma’s maken. En verkopen. Hij werd er gehaaid in.
Aardige man
Uiteindelijk zou het bedrijf zo’n vijftig werknemers tellen. Ze waren vanuit Joure wereldwijd aan de gang. Die wereld ontdekte Jaap Bosma ook. Hij kreeg contacten in India. Goede contacten. Een tijdje later was Bosma al deelnemer in een groot ICT-bedrijf daar, met 400 medewerkers. Hij vertelt, even achterover leunend over die reizen die hij daarheen maakte. Een veelheid aan ervaringen. Het kennismaken met mensen die daar de leiding hadden en later in de regering terecht kwamen. Dat leverde nieuwe orders op. En een ontmoeting met Bill Gates, de meest beroemde voorvader van Bosma in de computerwereld. “Aardige man.”
Zulken waren er wel meer. Bosma kwam in eigen land in contact met de gebroeders Jan en Paul Baan. Reformatorische jongens uit Barneveld, die een gigantisch bedrijf op touw zetten in de computersector. Bosma deed mee. De computermarkt, in zowel hardware als software, was zeer geliefd. Anders gezegd: “It jild klotste by de plinten op…”
Maar uiteindelijk werd de markt toch weer beperkter, omdat de technieken anders werden en er meer en andere ondernemers de markt op kwamen. Net als bij zijn bedrijf in India: de handel in software was wel heel groot, maar er werd te weinig aan verdiend. Uiteindelijk verkocht Bosma alles.
“’Mar efkes rêstich oan’, sei heit.” Dat deed Bosma natuurlijk niet. HIj ging door met zijn oude hobby: het (beter) maken van motorracers. Voor belangrijke motorcoureurs zoals Wilco Zeelenberg en Jeffrey de Vries. Dat hij zich van heit rustig moest houden betekende niet meer dat hij zelf niet meer racete.
Thailand
Toen kwam Jantje, en samen kwamen ze dus in Thailand terecht. Een mooi leven. De kinderen van vier en zes gingen er naar een Amerikaanse school. En dan relativerend: “En doe’t we werom giene, giene se ek gewoan nei it Twaspan yn Terkaple. Neat oan de hân.”
Jaap Bosma ontdekte in zijn leven van alles en maakte van daaruit de plannen. Ontdekte dat hij ze zelf moest uitvoeren, anders werd het niets. Voorbeeldje: Jaap Bosma kwam, voor hij naar Thailand ging, in contact met scheepsbouwer De Vries in Makkum. Maakte prachtige onderdelen in high-tech kunststof in die schepen voor rijke buitenlanders. Richtte dus een bedrijfje op, het loonde wel. Had zes man aan het werk. Moest naar Thailand. Hij schonk het bedrijfje aan de zes werknemers. Hij hoorde later van De Vries dat die nooit meer iets van die zes man had gehoord. “Ja, dan is it jild ferdwûn.” Hij haalt zijn schouders op.
Hij zou graag willen dat er meer goede ambachtelijke werkers zouden zijn en dat die dus hetzelfde verdienen als een jurist of boekhouder. Daarom doet hij alles zelf. Projecten opzetten en zorgen dat er rendement uit komt. Dat is zijn leven. Van staal tot uiteindelijk hout. Van Joure naar Terkaple. Tevreden, want: “ik bin frij en ûnôfhinklik. Dat is it wichtichste.”
Glasvezel in de Fryske Marren “DFM op Glas” kan na zes jaar los
De digitale wereld waarin we nu leven komt hortend en stotend tot stand. Omdat we het niet gewend zijn. En omdat er enorme bedragen mee te verdienen zijn. En omdat je in no time een fikse achterstand op de rest van de wereld kunt hebben. Fryslân heeft die achterstand. Die gaat echter worden ingelopen. Met ‘DFM op Glas’. Dankzij Jaap Bosma en Anja Rombout.
Anja Rombout woont in Vegelinsoord. Ze is net zo’n alleskunner. Studeerde rechten, is jurist, en kwam terecht op de afdeling economische zaken van de gemeente Heerenveen. Werkte later voor de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij. Zette dat aan de kant, omdat ze samen met Jaap Bosma alle tijd wilde besteden om iedereen aan de versnelling en verbetering van het internet te krijgen via de glasvezel.
Ze zijn samen bezig sinds 2014. Toen werden Dorpsbelangen opgeroepen om eens wat over glasvezel te horen. Ze werden voorgelicht door iemand uit Anna Paulowna, die hen voorrekende wat er aan verdiend zou kunnen worden. Door de aanlegger van glasvezel. Rombout en Bosma dachten anders. Ze hebben tot nog toe gewerkt zonder een cent te verdienen. Want het is nodig. Fryslân heeft veel witte plekken. “We ha hjir inkeld mar KPN en Ziggo en dy fine it wol bêst, mar de ferbiningen bin hjir echt net takomstbestendig.” En “hjir” is het hele platteland van Fryslân.
KPN en Ziggo willen er niet investeren. Die slaan de witte en grijze plekken over. De provincie Fryslân gaf de witte plekken in handen van Kabel Noord. Een semioverheidsbedrijf uit Noordoost Fryslân. Die eerst goed samenwerkte met het duo, wat zich intussen verenigd had in ‘DFM op glas’. Het duurde allemaal lang, het stokte tenslotte. Rombout en Bosma halen hun schouders op. Ze hadden al lang gezien dat iedereen aan de glasvezelboom zaagt, maar dat die boom nog niet eens is geplant.
Druk
Ze gingen zelf de boer op, spraken avond aan avond met dorpen. Kregen uiteindelijk de percentages rond om door te kunnen werken. Sloten een overeenkomst met ‘Glasvezel buitenaf’, een organisatie die landelijk heel veel glasvezel neerlegt. Ook in onrendabele gebieden. Samen gaan ze binnenkort los. Glasvezel aanleggen. In hun eigen gemeente De Fryske Marren. Súdwest-Fryslân schakelde ‘DFM op Glas’ ook in.
De kosten zijn voor de inwoners te doen: 250 euro voor de aanleg en een tientje lidmaatschap voor de volgende jaren. Misschien dat er wel meer gemeenten dit verhaal gaan volgen. Het duo is gelouterd in zes jaar werk: luisteren, regelen, met overheden worstelen, partners vinden, dorpen bezoeken en mensen te overtuigen om aan voldoende percentages te komen. Binnenkort zullen zij in deze krant veel duidelijke informatie kunnen geven over het digitale leven op het platteland van deze gemeenten.
Door Eelke Lok Foto: Johan Brouwer
Lees ook
