Jarige Fietsa Versa drijft op enthousiasme: “Het is meer dan een heen en weer veer”

Achter het pontje schuilt een organisatie van zo’n tachtig vrijwilligers, die samen ervoor zorgen dat de overtocht van een kwartier elk dag opnieuw mogelijk is.

Vanaf het begin werd gekozen voor een duurzame oplossing. De Fietsa Versa vaart volledig elektrisch en wekt een groot deel van de benodigde energie zelf op met zonnepanelen. "Hij heeft voor en achter een pod, die tegengesteld van elkaar draaien. Daardoor kun je hem vrijwel rond zijn as draaien en dat is vooral bij de Sneekerhof erg handig want daar is de ruimte beperkt”, vertelt voorzitter Josianne Wiersma.

Minicruise

Bijzonder is de route. De oversteek is slechts zo’n negenhonderd meter lang, maar bespaart fietsers een omweg van ongeveer tien kilometer langs het Prinses Margrietkanaal. Bovendien is het veel meer dan een praktische verbinding. "Het is eigenlijk een klein vaartochtje. Een minicruise”, lacht Wiersma. "Je bent een kwartier onderweg en mensen genieten van het uitzicht. Ze zien de beroepsvaart, de jachthaven en soms zelfs het statenjacht dat aan de overkant in een botenhuis ligt. Dat maakt deze pont anders dan een heen en weer veer dat alleen een sloot oversteekt."

Twaalf per keer

Dat de formule aanslaat, blijkt uit de cijfers. Voor het eerste, halve seizoen werd voorzichtig gerekend op duizend overtochten. Dat werden er direct al vijfduizend. Inmiddels schommelt het jaarlijkse aantal passagiers iets onder de 30.000. Dat zijn er nogal wat, helemaal als je weet dat de pont maximaal twaalf passagiers tegelijk mag meenemen. "Dat is een wettelijke grens”, haakt vrijwilliger Dik Kuiper aan. "Zouden we groter worden, dan krijgen we met heel andere regels en vaarbewijzen te maken. Voor ons werkt dit prima." Fietsa Versa vaart van 1 april tot 15 oktober dagelijks van 10.00 tot 18.00 uur. En in de maanden juli en augustus zelfs tot 20.00 uur.

Tachtig vrijwilligers

Minstens zo bijzonder als de pont zelf is de organisatie erachter. Zo’n tachtig vrijwilligers houden de dienst draaiende. Zij varen, verzorgen het klein onderhoud, maken de roosters en lossen onverwachte problemen op. Nieuwe schippers krijgen eerst een praktijkopleiding, omdat varen met de Fietsa Versa anders is dan varen met een gewone boot. "Je leert echt hoe je met deze pont moet omgaan”, zegt Wiersma. "Na een paar lessen vaar je eerst mee met een ervaren vrijwilliger. Pas als je het goed beheerst, draai je zelfstandig mee in het rooster."

Schipper en voorzitter

Voor Wiersma zelf begon het avontuur na haar pensionering. Ze werkte jarenlang buiten Friesland en had daardoor weinig tijd om vrijwilligerswerk te doen. "Het leek me altijd al ontzettend leuk”, zegt ze. "Toen ik met pensioen ging, kon het eindelijk. Ik vind pontjes sowieso leuk. Als wij zelf gaan fietsen, nemen we altijd een pont als dat kan." Inmiddels is ze niet alleen schipper, maar ook voorzitter van de stichting. "Natuurlijk hoort vergaderen er ook bij, maar het mooiste vind ik dat je samen iets in stand houdt waar zoveel mensen plezier van hebben." Niet zonder trots meldt ze dat er voldoende vrijwilligers zijn. “Als vrijwilliger sta je ingeroosterd en als je een keer nier kunt, vraag niemand naar de reden en zijn er zo een paar die de dienst willen overnemen. Erg leuk allemaal. We beschikken over meer dan genoeg vrijwilligers. Die komen trouwens overal vandaan. We hebben er eentje uit de Achterhoek. Die rijdt twee uur, vaart een dagdeel en rijdt dan weer twee uur naar huis. Fantastisch toch?”

Aangestoken door zijn vrouw

Ook vrijwilliger Dik Kuiper raakte via een omweg betrokken. Zijn vrouw meldde zich eerst aan als schipper. Toen hij een keer meeliep tijdens een opleiding, mocht hij zelf ook achter het stuur plaatsnemen. "Dat ging eigenlijk meteen goed”, vertelt hij lachend. "Later, toen ik stopte met werken, ben ik ook vrijwilliger geworden." Voor Kuiper was varen al jarenlang een grote hobby. Hij zeilde veel, bouwde zelfs een eigen boot en voelt zich op het water helemaal thuis. "Dat maakt dit natuurlijk extra leuk. Je bent bezig met varen én je ontmoet voortdurend nieuwe mensen."

Nooit haast

Volgens beide vrijwilligers zit juist in dat contact de grootste charme van het werk. Vrijwel iedereen aan boord is ontspannen en onderweg voor zijn plezier. Kuiper: "Mensen hebben vakantie, ze hebben alle tijd. En wij ook”, haast hij zich te zeggen. “Als er nog twee fietsers aankomen, wachten we gewoon even. Niemand vindt dat erg." Wiersma vult aan: "Je hoort waar mensen vandaan komen en waar ze naartoe gaan. We hebben Italianen, Fransen, Belgen, Duitsers, Zweden en zelfs Canadezen aan boord gehad. Maar ook heel veel Nederlanders uit alle delen van het land. Dat maakt elke overtocht anders."

Verbindt mensen

Na tien jaar is de Fietsa Versa veel meer geworden dan een pontverbinding. Het is een begrijp en hij hoort inmiddels bij Terherne, want de pont wordt ook ingezet bij de jaarlijkse dodenherdenking bij de oude sluis, bij Proef de Kunst en vorig jaar nog toen de brug over de Nieuws Zandsloot er een tijd uit lag. Fietsers wijzen elkaar vanzelfsprekend de weg naar de pont en voor veel bezoekers is de overtocht een vast onderdeel van hun (ANWB)route. Dat alles voor slechts 1,50 euro per persoon. "Mensen zijn daar vaak verbaasd over”, zegt Wiersma. "De aanschaf is met subsidies betaald, maar de exploitatie kunnen we zelf bekostigen. Dat is iets waar we best trots op zijn." En zolang er vrijwilligers blijven die met evenveel enthousiasme het roer willen overnemen, zal de Fietsa Versa ook de komende jaren blijven doen waarvoor hij ooit werd bedacht: mensen verbinden, over het water én met elkaar.