Jorgos Fragakis: de avontuurlijke Griek die rust vond in Terherne
In Terherne woont Jorgos samen met zijn vrouw Elly en hun twee honden Koukla (pop in het Grieks) en Zoëy (staat voor ‘leven’ in het Grieks). De woonkamer hangt vol met foto’s, schilderijen, kunstwerken en herinneringen uit hun leven. Via de deur naar de keuken loop je zo de Griekse afhaalwinkel aan huis binnen. Elly komt erbij zitten. Tijdens het gesprek vult zij Jorgos regelmatig aan. Ze zijn al ruim veertig jaar samen.
Jorgos is in 1950 geboren in Messini, bij een Grieks boerengezin. Hij heeft twee zusjes, van wie nu nog eentje leeft en in Griekenland woont. Hij groeit het grootste deel van de tijd op als enig kind en het boerenleven is hard voor hem. Als zesjarige jongen moet hij flink meewerken. De buren hebben een slagerij en die zijn erg aardig voor hem. Hij heeft als jong kereltje al grote interesse in dit vak. Naast twee dagen basisschool leert hij drie dagen per week al veel over het slagersvak. “Alle beesten leerde ik slachten en daardoor hadden we altijd het beste vlees: schapen, varkens, geiten, kalfjes.” Hij had altijd al een brede interesse in de wereld om zich heen.
Er was niet veel te doen, alleen wat lezen en dat deed hij graag. Ooit zag hij de zon achter de bergen verdwijnen. Op een dag liep hij van huis weg. Toen zijn vader hem terugvond, gaf Jorgos aan dat hij naar die zon toe wilde. Omdat de zon al onder was, zei zijn vader: “De zon is weg, nu is alleen de maan er nog.”
De wijde wereld in
Als kind bezocht hij een keer zijn oom in Athene. Vanaf dat moment wist hij dat hij later daar naar toe wilde, de grote stad waar veel meer reuring was. Dat mocht eerst niet van zijn vader, maar uiteindelijk op zijn dertiende was er geen houden aan: Jorgos ging, helemaal in zijn eentje, naar Athene. In die stad werkte hij op de vleesmarkt. Maar de hoofdstad was niet groot genoeg. Hij wilde meer zien. Op zijn zestiende werd hij matroos. Vier jaar lang voer hij mee op een vrachtschip waarmee hij alle continenten zag. “We waren nooit in dezelfde haven, van Amerika tot Rotterdam, mijn eerste kennismaking met Nederland, en Zuid-Afrika, waar ik op mijn achttiende een jaar heb gewoond.” Na vier jaar varen keerde Jorgos terug naar Griekenland. Hij moest in militaire dienst en werkte als kok op een marineschip. “Zo leerde hij koken voor grote groepen”, vult Elly aan. Terug in Griekenland trouwde hij op zijn twintigste en kreeg drie kinderen.
Maar hij was niet gelukkig, het huwelijk hield geen stand. Omdat hij altijd las, had hij ook gezien dat in Nederland het goed geregeld is met de basisrechten van mensen. Doordat hij met het schip ook in hier is geweest, wilde hij wel in Nederland werken. Hij werkte jarenlang in de horeca, eerst voor verschillende restaurants, later in zijn eigen zaken.
Serieuze liefde
Na Amsterdam vindt hij uiteindelijk zijn plekje in Leeuwarden. Daar runt hij restaurant Zorba de Griek in de Kleine Kerkstraat. Intussen is daar de Groningse Elly. Zij is in Griekenland op vakantie geweest en het land heeft haar hart gestolen. Ze wil de taal leren en start aan de volksuniversiteit met Grieks. Via de Griekse lessen komt ze in aanraking met de Griekse gemeenschap. Tijdens een muziekavond, waar later ook horecamensen aansluiten, raken de twee met elkaar in gesprek. “We spraken Engels, en een beetje Grieks”, vertelt ze lachend. “Maar de klik was er en dat zat hem vooral in onze boerenafkomst. Want ook ik kwam van de boerderij, maar dan uit Groningen.” Jorgos: “Ik was op zoek naar een serieuze vrouw, ik hield niet van spelletjes, die had ik genoeg meegemaakt”, zegt hij tussen neus en lippen door. Elly: “Voor mij was het belangrijk dat ik mijzelf kon zijn.”
Van Griekse Yoghurt tot zoeken naar een thuis
Door hun gezamenlijke achtergrond en Jorgos’ interesse in eten brengt Elly hem in contact met haar broer. Samen zetten ze een bedrijf op poten dat de eerste Griekse yoghurt van geitenmelk produceert in Nederland. Ze gaan in Ferwerd wonen en krijgen hun eerste zoon Jannis (1989). Om verder te kunnen groeien met het bedrijf, moeten ze investeren in een machine. Helaas deelt de bank hun enthousiasme niet, waardoor ze niet verder kunnen en het bedrijf uiteindelijk failliet gaat. Jorgos moet verder en zijn oog valt op een advertentie van een makelaar waarin een oude slagerij in Amsterdam te huur of te koop staat. Het wordt zijn eerste afhaalrestaurant: een Griekse traiteurzaak. Het gezin verhuist naar Hoorn en uiteindelijk gaan ze boven de winkel in Amsterdam wonen. Maar Elly kan er niet goed aarden en wil heel graag terug naar het noorden. Daar wordt in 1992 hun tweede zoon, Kornelis, geboren. Maar Jorgos wil wat anders, want als ze eindelijk samen een keer op vakantie naar Griekenland gaan, leeft hij helemaal op. Hij bezoekt vrienden, familie en voelt zich helemaal in zijn element, zo erg zelfs dat hij er wil wonen met zijn gezin.
Liefde is loslaten
Elly ziet dat niet direct zitten en laat Jorgos vrij om een leven op te bouwen in Griekenland zodat zij en de kinderen later volgen. Dat houden ze twee jaar vol. Elly is altijd werkzaam geweest in het onderwijs en kan een vaste baan krijgen in Almere. Op dat moment is het tijd dat Jorgos terugkomt naar Nederland. Hij gaat werken als bedrijfsleider van een Grieks restaurant in Amsterdam. Later start hij zijn eigen Gyros Expres in Almere. Wanneer Elly een vacature ziet voor schaapherder, weet ze dat dit wat voor hem is. Twee jaar lang loopt hij langs de Eem, een rivier van Amersfoort naar de Randmeren. Elke dag op pad met 800 schapen en een border collie. Hij noemt het “de mooiste tijd van mijn leven”. Helemaal terug naar de basis. Toen Elly een baan kreeg als directeur in Tjalleberd, verhuisden ze via Heerenveen naar hun huidige plek in Terherne. “Hier kochten we ons eerste koophuis, en hier wonen we nu nog steeds.” Dit huis was perfect voor Jorgos, hier kon hij zijn afhaalwinkel openen.
Koken als passie
De afhaalwinkel oogt als een klein stukje Griekenland. Gezellig blauw-wit met Griekse letters. Hij heeft inmiddels geen reclame meer nodig. Mond-tot-mondreclame doet zijn werk. Tijdens het zomerseizoen is de afhaalwinkel vier avonden per week open. In de winter is het gesloten. De gerechten die je kunt afhalen zijn authentiek, naar recept van zijn mama. Gyros, pastei met spinazie en feta, auberginesalade, Griekse salade. De Griekse keuken is niet zo uitgebreid, de kracht zit in de eenvoud en versheid. Goed vlees, groenten uit het seizoen en verse kruiden. Door zijn ervaring weet hij precies wat hij met het vlees wil, en wat het juiste vlees is. “Ik heb een goede Friese slager waar ik mijn vlees haal. Ik verdien in Friesland en geef mijn geld ook uit in Friesland.”
Dan staat hij op en loopt naar de koelvitrine. “Je kunt wel over mijn eten schrijven en praten, maar je moet het eerst proeven en wel laten weten wat je ervan vindt.” Hij vult een tas vol met Griekse lekkernijen. Je zou bijna niet durven zeggen dat het niet lekker was, gelukkig was het smullen geblazen.
Het leven maakt zijn eigen plannen
Inmiddels zijn Jorgos 76 en Elly 72 jaar oud. De bedoeling was dat ze acht maanden per jaar in Griekenland zouden overwinteren. In een heerlijk huis dat zij in Griekenland huurden. In de woonkamer hangt een foto van het uitzicht op zee en de prachtige bloemen in de tuin die je vanuit de slaapkamer kon zien. Het leven maakt soms andere keuzes. Dat Elly ziek werd, bepaalde dat ze nu alleen nog maar in Terherne blijven. De zorg is hier beter en Elly heeft geen energie meer om te reizen. Om haar nek hangt een ketting met een ‘mati’, het boze oog. “Van Jorgos’ dochter gekregen, beschermt tegen negatieve energie”, zegt ze. Hun oudste zoon woont in Zwitserland en bij hem hebben ze een kleinkind. Hun jongste zoon trouwde op 2 juni. Een bruiloft in Nederland voor hen, en later nog een in Griekenland voor de Griekse familie. De drang om te reizen en verder te kijken is verdwenen. Jorgos is tevreden, Terherne is zijn thuis geworden.
Lees ook
