“It moat of sil wer gesellich wurde” Nostalgie wordt weer een woord voor ijsstadion Thialf

Met de kerst was er sinds jaar en dag een sprinttoernooi van de HCH, de Heerenveense hardrijdersclub. Waar ook nog vaak vedetten aan deelnamen als ze een trainingswedstrijdje wilden rijden voor de afstandskampioenschappen. Die worden meestal gehouden tussen kerst en de jaarwisseling. En op 1 januari was altijd de dag van de nieuwjaarsmarathon. Dat was eigenlijk de nieuwjaarsreceptie van de zo met elkaar verbonden Thialf-wereld.

De tijd gaat snel. Thialf is ‘anders’ geworden. De mooiste en beste ijsbaan in de wereld, waardoor ze zelfs even een olympische nominatie hadden. Een topijsbaan straalt wat een ander karakter uit dan eertijds. En dus moeten de schaatsbestuurders hun best doen die nostalgische sfeer niet af te schaffen. Het publiek en de schaatsers hebben daar geen moeite mee. Schaatsen is immers een gezellige sport. En ook een ‘lieve’ sport. Onderweg krijg je niet een deuk van je tegenstander. Verliezers kloppen de winnaars vriendelijk op de rug, terwijl het publiek enthousiast applaudisseert, en dan voor koffie of een borrel gaat. 

Marathon verdient publiek, ook in Thialf 

Op zaterdag 13 januari is er weer een schaatsmarathon op Thialf Heerenveen. Niet zoals eertijds gebruikelijk was op 1 januari. Dat was dan altijd vaste prik. In de laatste jaren steeds voor het nationaal kampioenschap marathon, wat deze keer in de Elfstedenhal in Leeuwarden zal worden gehouden. Thialf heeft dan op 13 januari dus een marathon. Of eigenlijk Thialf niet, dat doet de KNSB, die intussen alle ins en outs van de wedstrijden onder beheer heeft. De Friese marathoncommissie van het gewest Fryslân hoeft alleen te zorgen voor de omliggende organisatie, samen met Thialf. 

Publiek

Die marathoncommissie is overigens door allerlei omstandigheden wat uit elkaar gevallen. De Friese oud-marathonschaatsers, die elke marathon nog aanwezig zijn op Thialf om even met elkaar na te praten over hun rijke carrières, hebben dat gezien en zijn er nu zelf ingestapt. Ook al omdat er bij de laatste marathon die in Heerenveen werd gehouden op 4 november te weinig publiek was en de winnaar, Harm Visser uit Zwaagwesteinde, niet de Friese publiekseer kreeg die hem wel toebehoorde. 

Een mini-onderzoekje leverde op, dat een heleboel mensen ook niet wisten dat er die avond een marathon zou worden gereden in Thialf. De inspanning die nu gedaan wordt heeft dan ook ‘bekend maken’ als grondgedachte. Haal de bezoekers op. Alle media worden daarvoor wakker geschud. Tot en met een eigen website. Waarop je ook entreekaarten kunt bestellen. Want dat is de nieuwe tijd, daar moet dus ook de schaatsmarathon in meegaan. 

Nieuw is ook dat het niet te duur moet zijn voor de mensen die komen; dan kom je toch gemakkelijker. Normaal kost een entreebewijs voor de marathon een tientje. Verzekeringsmaatschappij Univé betaalt op 13 januari daar zeven euro van. Dus dan ga je voor drie euro naar binnen. En als je dan binnen bent, krijg je van kunstijsbaan Thialf een gratis bakje koffie. Dus kom je eigenlijk helemaal gratis naar de schaatsmarathon in een stadion, waar je ook in de corridors achter de tribunes heerlijk kunt rondlopen. Dan is het gezellig in Thialf. 

Spectaculair

Als die bezoeker binnen is, moet hij of zij ook weer enthousiast worden gemaakt. Dan kom je nog eens een keertje terug. Nu hoeft ook die nieuwe marathoncommissie niet over het spektakel in te zitten. Ze hebben al lang gezien dat het schaatspeloton er een spectaculair seizoen van maakt. Van de eerste tot de laatste meters wordt er keihard gereden, zowel bij de dames als de heren. Om zeven uur rijden de dames tachtig rondjes; om kwart over acht de topklasse van de heren over 125 ronden. Tot op de meet is niet bekend wie er zal winnen. Twee nieuwe speakers zullen de schaatsers allemaal volgen en vertalen naar het publiek. En als het dan even stil valt, dan gaat er een dj los om het feest van die 13e januari compleet te maken. 

De nieuwe marathoncommissie weet ook wel dat er ná 13 januari meer marathons georganiseerd moeten worden. Ze hebben het voornemen om daarbij samen te werken met de (vanwege het gebrek aan ijs) werkloze natuurijsverenigingen. Ongetwijfeld zullen daar in de toekomst maatregelen voor worden genomen. Eigenlijk is het nu al een oplossing voor de ijsbestuurders om wat voor hun leden te kunnen doen. 

Nationale afstandskampioenschappen tussen kerst en Nieuwjaar

Op 28, 29 en 30 december zijn in Thialf de Nederlandse schaatskampioenschapen afstanden. Als we het op deze pagina’s toch over vroeger hebben: die kampioenschappen bestonden in het Ard- en Atje-tijdperk niet. Nederland had in de internationale schaatsunie, de ISU, namelijk een machtspositie. En in Nederland schaatste je allround. Het buitenland heeft dat stilaan veranderd.

Pieken en dalen 

In 1987 ontstond pas het nationale kampioenschap afstanden. En meestal wordt dat gehouden tussen kerst en de jaarwisseling. Het blijkt dat het publiek dat groot op prijs stelt. Korte (maar wél hevige) programma’s over drie dagen in een periode dat de economische arbeid in dit land op een zacht pitje staat. Even naar Thialf. Voor je het weet zit het stadion vol.

Afgezien van de gezelligheid zijn er dit jaar, net als anders trouwens, heel spannende kampioenschappen te verwachten. Dat heeft te maken met ‘pieken’. Een schaatser werkte eertijds naar twee allround-toernooien toe, meer piek hoefde niet. Nu zegt een coach: “Ik wil dat je in je beste vorm bent op de wereldkampioenschappen afstanden.” En daar legt hij dan een trainingsprogramma bij. Maar in zo’n programma moet een zodanig piekje zitten tussen kerst en Nieuwjaar dat ze zich wél kwalificeren. Vooral vanwege dat er in Nederland veel te veel goede schaatsers zijn. De kwalificaties zijn soms moeilijker dan het wereldkampioenschap. 

Veel sterke schaatsers misten de eerste kwalificaties en reden dus geen World Cups. Dan moet je alleen in Thialf aan het trainen. Aan de andere kant waren dat ook wel reuzereizen, en raakten veel van de deelnemers natuurlijk ook nog ziek. En dan kozen veel commerciële ploegen ook nog zonnige trainingsstages om allemaal hun eigen piek te construeren. De vraag is nu hoe iedereen na die verschillende trajecten hun kerstpiek zullen laten zien. 

Spanning

Zo is er drie dagen veel spanning op Thialf. Neem als voorbeeld maar eens de 500 meter bij de dames. Wereldkampioene Femke Kok kan echt geen vingers in de neus doen en ziet vele concurrenten: de stabiele Marrit Fledderus; en Michelle de Jong, wat kan die na twee maanden enkel maar trainen? Dan zijn er de nieuwkomers Dione Voskamp en Naomi Verkerk; Jutta Leerdam natuurlijk. En Antoinette Rijpma-de Jong doet het tegenwoordig ook steeds beter op de korte afstanden en werd zelfs door de geplaagde bondscoach Rintje Ritsma uit Lemmer in de sprintploeg opgenomen. 

Ritsma krijgt weinig medewerking van de commerciële teams en heeft veel onzekerheden. Alleen niet bij de massastart van de dames, daar stelt hij blind Irene Schouten en Marijke Groenewoud op. Maar de vraag die het publiek heeft: neemt de tegenwoordig in Grou wonende Groenewoud de nationale vlag ook op de langere afstanden over van Schouten, die een paar keer echt door het ijs zakte? En komt die Sebas Diniz , die zo flonkerde bij de kwalificatie in oktober, op de 500 meter tussen de aloude strijders? Die overigens internationaal niet meer mee kunnen komen. Uitgezonderd Kjeld Nuis, maar die is in Polen weer ziek geworden. Thomas Krol heeft nog geen piek gehad, hij kent alleen maar dipjes. Komt hij terug? 

En dat geldt ook voor Jorrit Bergsma. Kan hij de jonge jongens uit zijn eigen ploeg nog een keer weerstaan? En hoe is het dan met Patrick Roest, heerser op 1500 meter en de vijf kilometer en wonderlijk genoeg in elkaar geklapt op die tien kilomter? En wat doet youngster Tim Prins uit Joure? Hoe verwerkt die dat ongetwijfeld inspannende World Cup traject? En is er misschien nog ergens iemand, die niet in de grote ploegen zit, en zich er toch stiekem tussen rijdt? Vragen die eind december worden beantwoord op Thialf. 

Programma NK afstanden 

Donderdag 28 december, 18.25 uur:

5.000 m mannen
1e 500 m mannen
1.500 m vrouwen
2e 500 m mannen

Vrijdag 29 december, 18.25 uur:

3.000 m vrouwen
1e 500 m vrouwen
1.500 m mannen
2e 500 m vrouwen

Zaterdag 30 december 12.45 uur:

10.000 m mannen
5.000 m vrouwen
1.000 m mannen
1.000 m vrouwen
Mass Start mannen
Mass Start Vrouwen

Door: Eelke Lok