LEMMER - Inmiddels is de strijd om het SKS kampioenschap skûtsjesilen 2025 al in volle gang. Vorafgaand had Eelke Lok een interview met oud-schipper van het Lemster Skûtsje Albert Visser en diens zoon en opvolger aan het roer Jasper:
Albert Visser slaakte een (klein) zuchtje van verlichting toen hij afscheid nam als schipper van het Lemster skûtsje. De commissie die het Lemster skûtsje in stand houdt heeft hem geëerd. Daar vertelde hij dat hij vond dat hij niet meer optimaal functioneerde als schipper van een wedstrijdskûtsje. En kreeg daardoor last van ‘stress’. “Ik wie net hûndert persint skerp mear.”
Foto Gewoan Dwaan / Douwe Bijlsma
Albert Visser had zichzelf en zijn bemanning indertijd één fikse opdracht gegeven: ‘Word een keertje kampioen met het Lemster skûtsje. Wíj kunnen het. Het skûtsje kan het’. Dat bleek. Ze werden glorieus kampioen in 2022. In de twee jaar daarna werd het Lemster skûtsje tweede en vierde. Die laatste notering bedroeft Visser nog zeer. Immers het had niet gehoeven, dat hij in de ambitie van Leeuwarden trapte. “Myn skuld, stomme fout. En dat mei net barre.’
Optimaal
Albert Visser had indertijd als skûtsjeschipper maar één doel: het schip zo optimaal mogelijk laten varen en daarop te zeilen met een ééndrachtige vaste ervaren bemanning. Dat lukte in zijn negen jaar als schipper op het Drachtster skûtsje. Maar voordat ze daarmee een laatste stapje omhoog konden doen, trok de stichting Lemster skûtsje voor de tweede maal aan de bel met de vraag of hij schipper op het Lemster skûtsje wilde worden? O jee: Visser oordeelde ‘ik had al een keer nee gezegd. Als ik het nu ook niet deed, dan zullen ze me nooit meer vragen’.
Skûtsje schipper Albert Visser - Foto Johan Brouwer
De Lemster commissie wil namelijk graag een echte Lemser als schipper. En binnenvaartschipper, later kustvaarder Albert Visser was is een echte Lemster geworden. Vooral omdat zijn kinderen op het schippersinternaat in Lemmer zaten. Dus Lemmer werd het richtpunt van de vrachtreizen. Hij woont er nog steeds met plezier.
Als hij door Drachten liep hoorde Visser nooit iets. Daar staat een skûtsje veel verder van de bewoners af. En in Lemmer is een skûtsje echt van de mienskip. Overigens is die mienskip in Lemmer gewend keihard te oordelen over de schipper als ze vinden dat de prestaties van het skûtsje niet optimaal zijn.
Hoe heeft Albert Visser dat in die tien jaar beleefd? “Gjin antwurd jûn, ik ha se allegear gelyk jûn…” Allengs werden de prestaties van het Lemster skûtsje overigens ook steeds beter, uitmondend in het kampioenschap van 2022. En de serieuze manier waarop hij en de bemanning het schippers-vak op het skûtsje uitoefenden, was sowieso al een goed antwoord.
Immers een skûtsje bestaat uit het geld van de mienskip, dat mag je niet weggooien. Dus veel oefenen. En al gingen ze wel eens een weekendje naar de nauwe waters bij Earnewâld of met andere skûtsjes op het Sneekermeer, de Lemster baai was toch een lekkere trainingsplaats. Daar hoefden ze geen rekening te houden met kleine bootjes. En wat mooi was: dan stond er al een ploegje Lemsters op de pier. Die zagen dat de Lemster bemanning de grenzen opzocht, wat kan dit schip hebben. En trainen is zorgen dat iedereen van de bemanning dan zijn werk goed doet.
Misschien weer mee
Albert Visser heeft 63 jaar de hobby skûtsjesilen gehad. Al is het wel anders geworden. Als schipper moet je tegenwoordig constant geconcentreerd zijn. En moet je alles goed regelen; een perfectionist zijn. En dat voelde hij afnemen. “We hienen bygelyks de ôfrûne jierren Grou folle mear sear dwaan moatten.”
Het nieuwe lid van verdienste van de SKS wijst op een grote foto op de kast. Hij wijst naar zoon Jasper die daarop al aan het helmhout zit. Daarom doet het hem wat. Laat hij Jasper nu alleen, of zeilt hij mee? Misschien? Maar hij wil niets zeggen, dat werkt niet. “Ach, at se my mei ha wolle, miskien wol.”
Jasper Visser - Foto Jan van der Werf
‘Tuurljk giet ús heit mei’
“Tuurljk giet ús heit mei.” Jasper Visser is zeer beslist. Straks als hij aan het helmhout zit op het Lemster skûtsje en niet meer zoals tevoren tijdens de start op het voordek staat om beslissingen te nemen, dan moet hij toch iemand hebben die op die plaats gaat staan en die verstand heeft van wat het skûtsje doet en kan als je de schoten aantrekt of viert. Dat moet heit doen.
Het is een mooi verhaal. Albert Visser is blij dat zoon Jasper de nieuwe schipper op het Lemster skûtsje wordt. En Jasper is heel blij dat hij zijn vader kan opvolgen. Want dat is de man die hem en zijn twee broers Stefan en Douwe skûtsjesilen heeft geleerd. En dan niet op de manier van aan de schoot trekken als ik het zeg; nee dat ze dat zelf kunnen en ook moeten bepalen.
Met zijn twee broers vaart Jasper op de kustvaarder van de familie. Wekenlange reizen naar vreemde internationale oorden. Ze moeten regelen dat er in de trainingsuren en straks tijdens het skûtsjesilen vervangers op het vrachtschip varen. Jasper is verantwoordelijk voor dat regelwerk, ook op en om het skûtsje. En dan zegt hij ineens: ”Wiste, ik fyn managen, regelje, eins hiel moai wurk.” Hij kan het ook. Dat moet ook, naast kustvaarder en skûtsje zijn echtgenote en drie kleine kinderen er ook nog.
Jasper Visser is 36 jaar en komt op één van de snelste skûtsjes van de SKS vloot, met een ervaren en goede bemanning. Hij houdt het bij het principe van heit, dat je duidelijke afspraken moet maken met een bemanning. Die moeten weten wat de anderen doen en hoe het schip zich dan gedraagt. Bijna wetenschappelijk, zonder dat het dat is. Hoewel ze natuurlijk wel alles opschrijven; er gaat geen kennis verloren.
Er wordt volgens schipper Jasper niets veranderd aan het skûtsje, behalve een nieuwe fok. Hij heeft met zijn bemanning intussen gepraat over de doelsteling. Dan komen al snel de vanzelfsprekende goede woorden boven. “Inzet, beleving en plezier.” Eigenlijk stelt Jasper dat plezier boven alles, maar hij relativeert zichzelf onmiddellijk. Plezier is er ook met een achtste plaats als het skûtsje wél goed gelopen heeft. Plezier verdampt als het schip slecht loopt.
Dat zal de Lemster niet gebeuren. Ze zijn klaar voor elk weertype. Heel rustig kijkt Jasper Visser je even recht in de ogen als hij heel vertrouwenwekkend zegt: “We bin der hielendal klear foar en we ha der alle betrouen yn.”
