JOURE - In Grou gaat zaterdag het SKS skûtsjesilen van start. Schipper Rinus de Jong van het Jouster skûtsje de Oeral Thús is vastbesloten. Hij wil op het erepodium van de SKS komen te staan. “We sille it besykje. We wolle it allegear.” Bestuur en bemanning, maar ook donateurs en sponsoren zijn namelijk overtuigd: de Oeral Thús is een geweldig skûtsje. En mocht het Jouster skûtsje bijvoorbeeld derde worden in de SKS competitie, dan varen ze onmiddellijk naar Joure om daar feest te vieren. Als Rinus de Jong dat zegt, lijkt het bijna alsof het niet zo lang meer hoeft te duren.
Vorig jaar werd het 100-jarig bestaan van het skûtsje gevierd, tegelijk met het 50-jarig bestaan van de eigendomsstichting. Er was een speciale wedstrijd op het Sneekermeer, waar veel Jousters kwamen kijken. Daarna voeren alle skûtsjes naar Joure. Daar volgde nog een mooi feest, hoewel het weer niet helemaal meezat.
“Dêrmei begûn it allegear wer wat te libjen”, weet voorzitter van Stichtingsbestuur Tseard de Jong evenwel. En dat sterkt het stichtingsbestuur om er mee door te gaan. Ze gaven dit voorjaar zelfs een ‘glossy’ uit, waarmee alle inwoners zich met het skûtsje verbonden voelen. Dat is elders ook het geval, al hebben skûtsje-stichtingen in Leeuwarden en Drachten dezelfde ervaringen als Joure.
Rinus de Jong - Oeral Thús
Rinus de Jong wilde binnenschipper worden. En dus ook skûtsjesiler. Hij kwam aan boord bij Earnewâld, bij omke Jeen Zwaga; later Pieter Brouwer. Ook diens opvolger Gerhard Pietersma wilde Rinus, die intussen opgeklommen was tot fokkenist, wel aan boord. Dat laatste liep niet helemaal lekker. Dus werd De Jong fokkenist op Langweer. Daar ‘versleet’ hij drie schippers. En toen de schipper van Joure vertrok, solliciteerde hij. Rinus de Jong (50) werd aangenomen en is nu al weer enige jaren de eerste man op de Oeral Thús.
Peinzen
Hij heeft een eigen vrachtschip, de ‘Farber’. Een deel van de werkzaamheden van een schipper is achter het roer van zijn vrachtschip zitten. Je moet dan wel goed om je heen kijken, maar tegelijk kun je goed en veel nadenken. Veel Friese binnenschippers denken dan aan het skûtsje, waarop ze zeilen in de SKS competitie, die al 80 jaar oud is. Bij Rinus de Jong is het niet anders. Hij zit soms urenlang peinzend in de stuurhut. Hoe kun je de Oeral Thús nog sneller en behendiger maken. Het skûtsje blijft immers het grootste en breedste SKS-skûtsje. Als je elke keer tijd verliest bij van boeg veranderen, dan moet je daar wat op vinden. Die lange overpeinzingen leerden hem overigens ook dat hij niet alles alleen moet doen. Bestuur en bemanning zijn er nu allemaal mee bezig. Rinus vertelt dat ze nu zelfs een groeps-app hebben waar iedereen die betrokken is bij het skûtsje in zit. Je leert niet alleen van anderen, maar ook van elkaar.
Rinus de Jong als schipper aan het roer van de Oeral Thús. - undefined
Het peinzen leidde tot de conclusie dat het verstandig is om dit jaar helemaal niets te veranderen aan schip of tuigage. Immers binnen de catacomben van de SKS worden drukke discussies gevoerd om de formule weer te veranderen. Je kunt geld maar een keer uitgeven en bovendien weet je niet precies wat uit die nieuwe formule komt. Al zijn ze er bij Joure redelijk gerust op. De term allemaal is voor Rinus de Jong ook de Jouster mienskip. En dus heeft hij zichzelf en de bemanning de opdracht gegeven nog harder te varen dan vorig jaar. Toen werd de zeer verdienstelijke zesde plaats in de eindrangschikking bereikt. Nu moet het eigenlijk nog beter.
Samen
“Want we ha noch wol in stik as wat fouten makke foarich jier”, zegt hij. Met name de wedstrijd in Stavoren toen ze te vroeg van start gingen. “It skip rûn ek sa ferrekte hurd.” Ze kregen het daardoor te laat in de gaten, en als je dan een mooi stuk op weg bent en je moet terug dan verlies je alles. De hele middag in de achtervolging; ze dichtten wel het gat, maar dat was ook alles. “Mar doe hiene we fierwei earste wurden.” Zo’n stevige wind in die ferme golfslag ligt de Oeral Thús wel.
Spijtig is dat door allerlei omstandigheden enkele bemanningsleden een jaartje niet meekunnen. Allemaal andere factoren dan niet meer ‘willen’. Er zijn intussen vervangers en er wordt aan gewerkt om die zoveel mogelijk ervaring te laten op doen. Rinus de Jong heeft ook weer een nieuwe adviseur naast zich: Beint Kramer, die veel sporen heeft verdiend in SKS en IFKS. “En it is ek noch in neef fan my.”
Schipper Rinus de Jong. Foto Gewoan Dwaan / Douwe Bijlsma
Tegenwoordig zit Arend Wisse de Boer in het bestuur van de skûtsjestichting. Ze noemen hem technische commissie; die commissie bestaat echter niet. Arend Wisse wel. Hij moet in het bestuur uitleggen wat de marges zijn van de SKS-formules, en wat er moet gebeuren om het skûtsje te kunnen laten concurreren met de andere dertien SKS-skûtsjes. Hij zit eigenlijk tussen het bestuur van de stichting en de schipper in. In de normale maatschappij is zo’n tussenfiguur eigenlijk altijd het haasje, want ze knijpen je van twee kanten. Arend Wisse de Boer heeft daar geen last van: hij zeilde zoveel samen met Rinus de Jong op skûtsjes, dat ze het zeer eens zijn over wat er met de Oeral Thús moet en kan gebeuren.
Rinus de Jong heeft zin in het komende skûtsje-seizoen. Nu stapt hij weer op de ‘Farber’. Hij ziet in zijn gedachten het jubileumfeest weer succesvol voorbij varen. Hij weet dat er daardoor vast meer donateurs zullen komen. En hij weet dat die er zeker gaan komen als de prestaties van de Oeral Thús goed zijn. Dat is een oude wet. En dan denkt hij even aan met de vlag in top Joure binnen te varen. Als dat eens kon……
Tekst: Eelke Lok
