Cultuur en uitgaan

Kleur en monumentale boerderijeninterieurs; excursie Boerderijenstichting Fryslân

DFM - Op zaterdag 10 juni had Boerderijenstichting Fryslân haar jaarlijkse excursie, waarbij men onder andere een bezoek bracht aan twee Greevelink-pleatsen in Sintjohannesga. Deze boerderijen zijn destijds gebouwd door de rijke Gieterse vervenersfamilie Greevelink.

De deelnemers aan de excursie worden met een historische bus vervoerd Foto Wiebe Hoekstra
De deelnemers aan de excursie worden met een historische bus vervoerd Foto Wiebe Hoekstra

Het voorhuis van Streek 2 is in 1826 gebouwd en is nu een Rijksmonument. Het heeft nog een tegelkamer met gehoute bedsteewanden en deels gemarmerde schouw en plinten. Ook de deuren in de gang waren oorspronkelijk gehout en de eigenaren Bernardien Roze en Wiebe Hoekstra hebben dat in oude luister terug laten brengen door de meesterschilders Frans en zoon Emiel Ruiter uit Lemmer.

Hout- en marmerimitatie
Omdat niet iedereen zich vroeger houten panelen van duurdere houtsoorten en natuursteen in zijn interieur kon veroorloven, maar dat toch wel in huis wilde hebben, nam men zijn toevlucht tot geschilderde imitaties.

Paneeldeuren in de gang of hal en de bedsteewanden werden vaak gehout: een imitatie die door de schilder met grote vakkundigheid werd aangebracht. Ook werd marmer door de schilder geïmiteerd, het zogenaamde ‘marmeren’. Zandsteen en hardsteenimitaties werden ook veel toegepast, waardoor er een smaakvol geheel ontstond.

Gelukkig is het vakmanschap in Friesland bewaard gebleven, met name dankzij vader en zoon Ruiter, die hier ook jaren les in hebben gegeven. Zij hebben bij Streek 2 uitleg gegeven over de schildertechniek van ‘houten’ en ‘marmeren’. De aanwezigen waarvan de meesten eigenaar van een historische boerderij waren zeer geïnteresseerd.

Huzarenklus
De boerderij op Streek 4 is afgelopen jaar aangewezen als Gemeentelijk Monument en de huidige eigenaren Dick en Patricia Koopmans zijn de huzarenklus aangegaan om deze fraaie boerderij met neoclassicistische elementen te restaureren. Zij hebben de fundering moeten herstellen, de gevels gerestaureerd en het Bentheimer geel dat moet suggereren dat hier natuursteen was aangebracht.

Op dit adres was restauratievoeger Harmen Schippers, die het voegwerk zowel bij Streek 2 alsook op Streek 4 heeft hersteld, aanwezig om uitleg te geven. Historisch voegwerk vergt specialistische kennis en vakmanschap. Mede dankzij deze meester-ambachtslieden is het mogelijk onze monumenten voor de toekomst te bewaren en te conserveren.

De deelnemers werden tijdens de excursie heel toepasselijk vervoerd door een historische bus van het NOV Museum in Ouwsterhaule.

De stichting
De Boerderijenstichting Fryslân heeft als voornaamste doelstelling het behoud van de karakteristieke bouwkunst op het Friese platteland, in het bijzonder die van boerderijen, hun bijgebouwen en de boerenerven. De historische gebouwen en erven zijn onderdeel van de plattelandscultuur, die Friesland onderscheidt van andere provincies en ons een ‘eigen’ gezicht geeft.

Tekst: Wiebe Hoekstra

Uitleg meesterschilder Emiel Ruiter uit Lemmer Foto Wiebe Hoekstra
Aankomst bij Streek 2 Foto Wiebe Hoekstra
Restauratievoeger Harmen Schippers uit Heerenveen Foto Wiebe Hoekstra
Streek 4 met daarop historische  kleur Bentheimer geel. De muur is dit jaar gerestaureerd en de kleur opnieuw aangebracht. Foto Wiebe Hoekstra
Frans Ruiter geeft uitleg bij de techniek van houtimitatie. Foto Wiebe Hoekstra