Veiliger verkeer in De Fryske Marren

Om dit cijfer in De Fryske Marren zo laag mogelijk te houden, heeft de gemeente samen met andere partijen weer een gevarieerd actieplan opgesteld.

Hoe is die toename te verklaren? Te denken valt bijvoorbeeld aan meer verkeersdrukte en te weinig handhaving. Daarnaast heeft het voor een groot deel te maken met technologische ontwikkelingen. Sinds jaar en dag zijn veel verkeersongelukken te wijten aan alcoholgebruik en te hoge snelheden. Daar is een factor van formaat bijgekomen: afleiding. Afleider nummer één is de smartphone. Zelfs tijdens het autorijden willen sommigen nog even een appje versturen of een binnengekomen bericht bekijken. Ook de entertainmentfuncties die steeds meer auto’s hebben, zoals Spotify en videoschermen, zorgen ervoor dat mensen regelmatig niet genoeg aandacht voor de weg en andere weggebruikers hebben.

Drie E’s

Praten deskundigen over verkeersveiligheid, dan hebben zij het in het Engels vaak over de drie E´s: engineering, education en enforcement. Engineering betreft het ontwerpen van voertuigen, wegen en de omgeving. Education is het verzamelbegrip voor verkeersonderwijs, verkeersvoorlichting en het aanleren van relevante vaardigheden. Enforcement is handhaving, oftewel erop toezien dat mensen zich aan de verkeersregels houden. “Uiteraard zetten wij als gemeente in op een goede infrastructuur”, zegt Robbert Kuiper, beleidsmedewerker verkeer bij gemeente De Fryske Marren. “Maar met ons jaarlijkse actieplan richten we ons vooral op het tweede aandachtsgebied: educatie. Zo willen we inwoners op een positieve manier aansporen tot veiliger gedrag in het verkeer.”

Brede samenwerking

Het actieplan is het resultaat van een samenwerking tussen diverse partijen. Naast de gemeente zijn dat onder andere het Regionaal Orgaan verkeersveiligheid Fryslân (ROF) van de provincie, de Stichting Bevordering Verkeerseducatie (SBV), Veilig Verkeer Nederland (VVN), de Fietsersbond en Responsible Young Drivers. Deze laatste is een verkeersveiligheidsorganisatie voor en door jongeren. “Elk jaar geeft het ROF ons een overzicht van de activiteiten waarvoor de provincie subsidie verleent”, legt Robbert uit. “Welke initiatieven daarvan in het actieplan komen, laten we onder andere afhangen van de eerder getoonde belangstelling en de actualiteit. Dit jaar sluiten we bijvoorbeeld aan bij de landelijke campagne ‘Rij mono, fiets mono’, met als boodschap: rij zonder afleiding. Verder zorgen we ervoor dat het actieplan voor elke leeftijdscategorie een of meerdere activiteiten bevat.”

Controles

Inwoners die toch verkeersvergrijpen begaan, kunnen te maken krijgen met handhaving. Hierbij ligt de focus vooral op vijf typen overtredingen: alcohol in het verkeer, te hoge snelheid, rijden zonder helm, geen gordel om en het negeren van rood licht. Regelmatig voert de politie controles uit om mensen die dit soort onveilig gedrag vertonen daarvoor verantwoordelijk te houden. Robbert: “Zo gebruiken wij allerlei invalshoeken om hier te werken aan meer verkeersveiligheid. Het aantal verkeersongevallen in De Fryske Marren op nul krijgen, is misschien een te ambitieus doel. Maar met z’n allen kunnen we proberen om daar in ieder geval zo dicht mogelijk bij in de buurt te komen.”

In het nieuwe actieplan voor verkeersveiligheid zijn meer dan dertig initiatieven opgenomen. Hieronder staat een selectie.

JONGleren in het verkeer (peuters, 0-4 jaar)

Kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en consultatiebureaus kunnen ouders en verzorgers helpen in de eerste fase van de verkeersopvoeding. Met het project JONGleren in het verkeer van VVN en de organisatie Tjinco gaan jonge kinderen aan de slag met praktische verkeersoefeningen. De oefeningen zijn vormgegeven in de speelse stijl van Dick Bruna. Door het uitlenen van het materiaal kunnen de kleintjes ook thuis leren over het thema verkeer, samen met de ouders, verzorgers of grootouders. Het lesmateriaal is verkrijgbaar in zowel een Nederlandstalige als een Friestalige uitvoering.

Friese Fietsschool (basisonderwijs, 4-12 jaar)

Nederland staat bekend als fietsland. Wij hebben meer fietsen dan inwoners en per persoon fietsen we gemiddeld maar liefst 888 kilometer per jaar. Nergens ter wereld is de fiets zo’n belangrijk vervoermiddel als hier. Daarom is het nuttig dat kinderen al op jonge leeftijd goed leren fietsen. Met de Friese Fietsschool wil de Fietsersbond basisscholieren de kneepjes van het fietsen bijbrengen. Daarbij worden zij alert gemaakt op de gevaren in het verkeer. Ook krijgen kinderen met de Friese Fietsschool uitgelegd hoe zij in bepaalde verkeerssituaties het beste kunnen handelen.

Traffic Informers (voortgezet onderwijs, 12-18 jaar)

Wat doet een verkeersongeval met jouw leven en het leven van je familie en vrienden? Met het project Traffic Informers brengen de stichting NAH Zorg en de SBV verkeersslachtoffers met blijvend hersenletsel in contact met leerlingen in de laatste jaren van het voortgezet onderwijs. Op een pakkende manier vertellen deze ‘informers’ over hun ervaringen voor, tijdens en na het ongeluk. Zo proberen ze met jongeren in gesprek te komen en hen te motiveren om in het verkeer geen risico’s te nemen.

3D Afleiding Bike (jongeren)

Voor hoeveel afleiding zorgt het gebruik van een mobiele telefoon tijdens het fietsen? Responsible Young Drivers heeft een simulator ontwikkeld, waarmee jongeren dit op een veilige manier kunnen ervaren. Deelnemers stappen op deze 3D Afleiding Bike en krijgen een virtual reality-bril op. Vervolgens worden zij met speciale software in alledaagse verkeerssituaties gebracht terwijl ze appen, bellen of naar muziek luisteren. Zo leren zij hoe onverstandig het is om in het verkeer met meerdere dingen tegelijkertijd bezig te zijn.

Rijvaardigheidscursus ervaren bestuurder (55 jaar en ouder)

Hoe zat het ook alweer met de verkeersregels? Wat is de juiste zitpositie? Wie al vroeg zijn of haar rijbewijs heeft gehaald, kan na verloop van tijd de verkeerstheorie deels zijn vergeten. De SBV biedt daarom een drie uur durende cursus aan voor bestuurders van 55 jaar en ouder. Tijdens deze activiteit is er aandacht voor enkele belangrijke thema’s uit de verkeerstheorie en bekijkt een rijinstructeur door middel van een praktijkrit de rijstijl van elke deelnemer. Een ander onderdeel van de cursus is de baanmodule, waarmee cursisten leren hoe zij zowel op een nat als op een stroef wegdek moeten reageren wanneer een auto voor hen plotseling remt.