Een terugblik op Timmerbedrijf Sijtsma uit Balk
“Een eer om twee generaties voort te zetten”, vertelt Leo Konst, nu de eigenaar van het bedrijf. Toch moest hij in korte tijd een groot deel van zijn personeel ontslaan, die hij na zes weken weer aannam. Een terugblik op Timmerbedrijf Sijtsma uit Balk, dat op 1 november zijn deuren sloot.
Gevestigd in het hartje van Balk, achter twee woonhuizen, zat van 1924 tot 1 november 2018 Timmerbedrijf Sijtsma. Rondlopend door het bedrijf voel je de arbeid die hier verricht werd. “Voor mij voelt het wat leeg, omdat alle machines zijn verkocht”, begint Leo Konst, laatste eigenaar van het bedrijf. Een trap – het laatste project door Konst vervaardigd – ligt op een werkbank. “Een gek idee dat ik met deze trap bijna veertig jaar in dit bedrijf afrond.”
Van graficus naar timmerman
Hij loopt naar binnen. In huis liggen de fotoboeken klaar voor een kijkje in de rijke geschiedenis van het bedrijf.
Leo Konst: “Ik ben geen Sijtsma, maar getrouwd met een dochter van Douwe Sijtsma, de vorige eigenaar. Hij heeft het bedrijf overgenomen van zijn vader Sytze.”
Leo was zelf geen timmerman. Hij begint te grijnzen wanneer hij terugdenkt aan de periode daarvoor. “Ik begon al op mijn dertiende te werken.” Met de woorden ‘do moatst oan ’t wurk’, die hij van zijn vader meekreeg, begon hij bij de Sneker Koerier. Eerst als pakjesbezorger, later als graficus.
Ware ambacht
Het zou nog dertien jaar duren voordat Leo bij Timmerbedrijf Sijtsma aan het werk ging. In de tussentijd had hij een relatie gekregen met Annie Sijtsma, dochter van Douwe. Samen hadden ze gesprekken over wat ze wilden.
Leo: “Ik wilde wat anders.” Douwe bood een kans. “Hij stelde voor dat ik voor hem kwam werken, maar ik wist weinig van timmeren.’’ Leo Konst pakte de kans en begon met allerlei hand- en spandiensten.
De ware ambacht in het bedrijf, zo meent Leo, is het maken van trappen. “Het is iedere keer een creatieve uitdaging. Soms moet je werken in vreemde hoeken en rondingen. Dat vraagt vakmanschap.’’ Leo keek met jaloezie naar zijn collega’s die de trappen maakten. Met hun uitleg begon hij te oefenen in de avonduren. “En zo heb ik mij het vak eigen gemaakt.”
Overname en ontslag
Leo kreeg maar weinig tijd om zich de finesses van de timmermanskunsten eigen te maken. Zijn schoonvader kreeg longkanker. Binnen een half jaar nadat Leo er kwam werken, stierf Douwe. “Alle ogen van het personeel waren op mij gericht, zelfs al hadden ze veel meer ervaring dan ik.”
Annie had haar vader geholpen tijdens zijn sterfbed met de boekhouding. Bovendien kon door Leo’s overname het bedrijf toch in de familie blijven. En zo geschiedde in 1980. Een drukke periode brak aan. Leo moest de papieren halen om de zaak aan te sturen. “Met een jong gezin van vier kinderen een behoorlijke uitdaging,” bekent hij. Zijn vrouw Annie gaf hem de ruimte en samen kregen ze het voor elkaar. Leo slaagde.
Meteen stond een volgende uitdaging het bedrijf te wachten. De crisis sloeg toe. Leo Konst moest een groot deel van zijn personeel ontslaan.
Automatisering en slotfase
Leo sloeg mede daarom zijn slag in de automatisering. Uitgetekende maten van glaslatten, verbindingen en profilering werden doorgevoerd. ’s Avonds ging hij op pad naar aannemers.
Leo: “Die wilden ons wel een kans geven, maar tegen een scherpe prijs.” In nog geen zes weken namen de aanvragen toe en kon hij zijn pas ontslagen personeel weer aannemen. “Maar de automatisering gaat snel. Zo snel, dat je moet blijven vernieuwen.” De mogelijkheden waren er wel, maar een opvolger moest zich dan wel op termijn aandienen. In 2005 riep hij zijn kinderen en personeel bij elkaar. “Als we vooruit willen en deze strijd willen aangaan, zoek ik een opvolger”, sprak hij de groep toe. De werknemers en zijn familie voelden aan welke kant het op ging. Niemand wierp zich op. “Daarmee was het besluit genomen om te beginnen aan de slotfase.”
Leo besloot die fase naar zijn hand te richten en steeds vaker aan particulieren te leveren waar hij maatwerk kon verrichten.
Deurenruzie
Leo haalt tussendoor één van zijn herinneringen op. Een echtpaar nodigde hem uit om een voordeur te maken. Daar aangekomen, ontmoette hij het stel ruziënd over welke deur het moest worden. Ze vroegen aan Leo wat hij er van vond. Die stelde tot verrassing van het echtpaar een hele andere deur voor. “Toen ze vroegen waarom, gaf ik aan dat één van beiden dan altijd tegen een deur an moest kijken die niet door hem of haar was gekozen.” Het echtpaar was even verbaasd, maar beide echtelieden stemden blij in met zijn oplossing. “Ik voelde me voor even een maatschappelijk werker”, glimlacht hij.
Met het sluiten van zijn bedrijf gaat er een stuk vakmanschap verloren. In deze laatste periode krijgen hij en Annie vaak het bericht dat ze gemist zullen worden. “Ik hoor geregeld dat mensen mijn vakmanschap hebben gewaardeerd en dat dit timmerbedrijf een heus begrip is in het dorp.” Die complimenten doen Leo en zijn vrouw goed. “Mede daardoor gaan wij met een positief gevoel ons pensioen in”, zegt hij.
De bedoeling is om begin volgend jaar een camper te kopen om samen wat van de wereld te zien. “En natuurlijk ook om nog veel herinneringen op te halen.”
