Tussen upgrading en niets veranderen, Langweer discussieert
Ze spreken over hoe Langweer er in een hopelijk leefbare toekomst uit zal moeten zien. Het is een traditionele discussie in veel dorpen. Elke keer komt er dan een dorpsvisie uitrollen. Daar staat meer in dan mogelijk is. En dus moet je na een paar jaar weer om de tafel.
In Langweer draaien ze een dubbel rondje. Er zijn daar al ontelbare plannen geweest in de loop van de laatste twintig jaar. Die plannen zijn heel vaak omver gekegeld. Enerzijds door de toenmalige gemeente Skarsterlân, anderzijds, en vooral, door het verschil van mening van de Langweerders zelf. Dat blijkt deze novemberavond opnieuw.
Het culmineert in een discussie die altijd weer terugkomt: de pont. Even uitleggen: Langweer is heel lang een bijna-eiland geweest. Het kon enkel over een modderpaadje worden bereikt. Vervoer ging over het water. In 1856 kwam er pas een weg naar Sint-Nicolaasga. Ook dat is maar een dorp. Langweerders willen ook naar de stad. Naar Sneek. Of naar hoofdplaats Joure. Dat kan heel gemakkelijk: door Langweer heen rijden, de Pontdyk langs en dan met de pont over de Langweerdervaart, richting de grote wegen naar Sneek en Joure.
Twee groepen. “Ach, het is maar drie minuten langer”. “Je kunt beter sneller omrijden”. De laatste groep wil een aquaduct onder de Langweerdervaart door. De ouderen willen graag het lieve pontje in de natuur behouden. Dat hoort bij Langweer zeggen ze. Daar komen ze dus weer niet uit.
Luisteren naar de jeugd
Eigenlijk moeten we allemaal eerst eens naar onze jeugd luisteren. Wat moet er gebeuren om hen in Langweer te houden? Die jeugd was niet aanwezig. Een paar, maar die hielden zich zorgvuldig stil. Aan Plaatselijk Belang werd de suggestie meegegeven om eens met dit onderwerp naar de jeugd toe te gaan.
De dames van Plaatselijk Belang schreven zich verder lam aan suggesties, die door de zaal rolden. Er mag dan discussie zijn, het dorp heeft als mienskip best wel (kleine) wensen. Een supermarkt van voldoende capaciteit, altijd open. Zorg dat de Buorren in stand blijft, maar dan moet er wel veel geïnvesteerd worden. In kwaliteit. Ook in kwantiteit. Het verlies aan winkeltjes is groot in Langweer.
Geen krimp
Langweer heeft nu zo’n elfhonderd inwoners. En wil geen mensen meer verliezen. Geen krimp. De school en andere voorzieningen moeten kunnen worden gehandhaafd. Pak ’m beet: tien woningen per jaar erbij. Maar, zo waarschuwde iedereen: dan wél woningen in diverse variëteiten. Van ‘tiny houses’ en starterswoningen via sociale en particuliere woningbouw tot aan ouderenappartementen.
Maar als dan iemand zegt: “Een bootje voor huis hoeft niet meer, daar hebben we genoeg van hier”, is de discussie er weer. De ondernemers gaan staan. En plotseling is Langweer een groot recreatiecomplex van tweehonderd huisjes, appartementen, een jachthaven, en eventueel een hotel rijker geworden. Gekreun uit de andere hoek. Ze worden het uiteindelijk eens over dat je in het dorp geen woningen moet verkopen aan mensen die het als recreatiewoning gaan gebruiken. Dat tast, met name in het dorpscentrum, de leefbaarheid wel degelijk aan, als er ’s winters en door de week niemand in zo’n huis zit.
Stevenshoek
Anderhalve week na de discussieavond in het café wordt bekend dat de projectontwikkelaar stopt met het appartementencomplex annex penthouses en horeca. Dat zou komen op de plaats van de oude zuivelfabriek op de Stevenshoek, direct aan het water in het centrum van Langweer. De plannen daarvoor zijn al van 2011. Er is veel discussie geweest, de Raad van State gaf pas in 2017 toestemming. En nu? Onvoldoende belangstelling. Het zal nu wel weer dode hoek worden genoemd in Langweer. Een schrijnpunt.
Maar dat wisten ze nog niet op discussieavond in de bovenzaal van ’t Zwaantje. Daar kwamen ze niet verder dan een paar kleinere wensen, zoals een waterskibaan ter hoogte van de Skarsterrien, om de toeristische aantrekkelijkheid dan Langweer te verhogen. Meer en beter gebruik maken van je Langweerder Wielen. Ook een slechtweervoorziening? Dan halen de meesten weer de schouders op. Langweer zal er volgens de bewoners echt niet meer mensen door ontvangen.
Digitale bereikbaarheid
Als het voorstel komt om alle sociale voorzieningen centraal te huisvesten in bijvoorbeeld het oude gemeentehuis van Doniawerstal, direct naast de Buorren, dan is er een vreemde berusting. Wat een gedoe. Moet dat allemaal? En dat huis is toch van particulieren, dat hebben we toch niet. Lethargie. Net als je de toekomst schetst, na de klimaatakkoorden. In Langweer komt zo te horen geen vele hectares groot veld met allemaal zonne-energiepanelen. Ach, er zijn er, die doen ze op hun huis, dat is toch mooi genoeg? Een oplaadpunt voor elektrische fietsen en auto’s is voldoende.
Ineens worden ze weer modern. De bus komt niet meer in Langweer. Dat kun je niet veranderen. Maar “digitale bereikbaarheid is voor ons voldoende”. En een pont. Dan gaan ze naar huis. Daar lezen ze dat Stevenshoek niet doorgaat. Langweer is zelfs nog weer wat achteruit geboerd. Er wacht Plaatselijk Belang nog veel werk.
Door Eelke Lok Foto: ©Orange Pictures
