De Tsjûkemar: Plannen voor een meer met potentie
Samen met de gemeente, de provincie en andere betrokken partijen heeft de Club van Aanjagers plannen bedacht om die ‘kracht van de Tsjûkemar’ te benutten.
“Wij wilden ervoor zorgen dat we zélf de regie hebben over hoe dit gebied wordt vormgegeven”, zegt Frans Heesen. Hij is eigenaar van hotel-restaurant Tjongervallei in Delfstrahuizen en voorzitter van de Club van Aanjagers. Deze stichting is in 2016 in het leven geroepen door inwoners, ondernemers en Plaatselijk Belangverenigingen van dorpen rondom de Tsjûkemar. Op dat moment bestond de ambitie om het gebied aantrekkelijker te maken voor toeristen en dorpsbewoners al een paar jaar. Heesen: “In 2014 hadden we een keukentafelgesprek met een groepje inwoners en ondernemers uit de regio. We waren het erover eens dat het meer een gastvrije bestemming moest worden, in plaats van de doorvaarroute die het nu is. Dat bevordert niet alleen de recreatie, maar bijvoorbeeld ook de leefbaarheid en het lokale onderwijs.”
Ideeën uit alle hoeken De groep besloot meer mensen en partijen bij het initiatief te betrekken. Dorpsbelangen, omwonenden, recreatief gebruikers van de Tsjûkemar; iedereen die iets met het gebied te maken had, werd aangemoedigd om mee te denken. “De inloopavond die we eind 2015 organiseerden, werd door mensen uit alle hoeken van de regio bezocht”, vertelt Heesen. “De opbrengst was daardoor groot; aan het einde van de avond hadden we een lange lijst met ideeën en voorstellen verzameld.” Met de verzamelde input stelden de initiatiefnemers - inmiddels als de stichting Club van Aanjagers - in 2016 een uitvoeringsplan op. Daarin gaven ze de prioriteiten aan en een globale schatting van de benodigde financiële middelen.
Gemeente en provincie faciliteren
Logisch vervolg hierop was een gesprek met gemeente De Fryske Marren en provincie Fryslân. Er werd afgesproken dat beide overheden een faciliterende rol spelen bij de ontwikkeling van het gebied; de regie blijft in handen van de stichting. Heesen: “Het is op zo’n moment belangrijk dat je bij de gemeente de juiste persoon tegenkomt, die je écht verder kan helpen. Zo iemand vonden wij in beleidsadviseur Peter de Wit.” Afgelopen januari hebben de Club van Aanjagers, de gemeente en de provincie een intentieovereenkomst getekend. Daarmee spraken ze af dat de grotere plannen in 2019 worden voorbereid en het eerste ‘laaghangend fruit’ wordt geoogst. Dit laatste zijn ideeën en voorstellen die relatief snel en makkelijk uit te voeren zijn. De gemeente en de provincie hebben daarvoor elk 400.000 euro beschikbaar gesteld.
Aantrekkelijk voor investeringen
Het totaal in de Tsjûkemar geïnvesteerde bedrag kan nog veel hoger komen te liggen. De opwaardering van het gebied maakt het immers aantrekkelijk voor ondernemers om extra investeringen te doen. Een voorbeeld is de geplande kabelwaterskibaan met strandpaviljoen, aan de noordwestkant van het meer. Naar verwachting is deze baan in 2020 klaar voor gebruik. Ook initiatieven die al bestonden, maar waren vastgelopen, worden dankzij de gebiedsontwikkeling nieuw leven in geblazen. Een van die initiatieven betreft de fiets- en wandelpaden langs het meer. Op sommige plekken liggen die paden ver van het water af, zodat recreanten de Tsjûkemar niet optimaal beleven. De stichting overlegt nu met grondeigenaren en natuurorganisaties over de mogelijkheden om de paden dichter bij het meer te leggen. “We laten mensen zien dat het kán, als we er samen ons best voor doen. Dat zorgt voor een hoop enthousiasme”, aldus Heesen.
Meer blijft geheel toegankelijk
Het streven is dat de ‘vernieuwde’ Tsjûkemar voor ieder wat wils biedt. De westkant van het meer biedt ruimte aan drukkere recreatieve activiteiten, zoals snelle watersport. De oostkant wil de Club van Aanjagers benutten voor stillere recreatie en natuur. Hoe het gebied er uiteindelijk ook precies uit komt te zien, het zal een openbaar karakter hebben. Heesen: “We doen dit met elkaar, voor elkaar. Alles wat in het gebied gebeurt, moet passen binnen het grotere plaatje. We houden het meer voor iedereen toegankelijk; langs de kant kun je overal je handen in het water steken. Dat is uniek en blijft onveranderd.”
Een greep uit de plannen:
Gebiedsonderwijs Doel van dit plan is om bij het lokale basisonderwijs aandacht te besteden aan de geschiedenis, geografie en natuur in en rondom de Tsjûkemar. Kinderen gaan daarbij zelf op ontdekking in het gebied. Ook techniek en nieuwe vormen van (water)sport maken deel uit van de leerlijnen.
Survivalbaan Er is een stichting opgericht die een plan heeft uitgewerkt voor een survivalbaan. Deze baan komt aan de oostkant van Oosterzee - naast de voetbalvelden - te liggen. De survivalbaan versterkt het spBortieve en recreatieve aanbod rondom het meer.
Cultuurroute De Stichting Kulturele Rûte Tsjûkemar werkt aan een informatieve culturele fiets- en wandelroute in het gebied. De route loopt langs cultuurhistorische plekken en kunstobjecten rond de Tsjûkemar. Ook komen er diverse ‘panoramaplekken’ op de route te liggen.
Fitnesstoestellen Het plan is om fitnesstoestellen rondom het meer te plaatsen, om het sportieve aanbod daar te vergroten. Samen met de cultuurroute en de fiets- en wandelpaden ontstaat zo een aantrekkelijke recreatieve route direct rond de Tsjûkemar.
Bereikbaarheid eilandjes In de Tsjûkemar liggen drie kleine eilanden: de Gânzetippe, de Marchjepôlle en de Tsjûkepôlle. De komende jaren investeert recreatieschap De Marrekrite in de bereikbaarheid van deze eilandjes voor recreanten, door te zorgen voor meer en betere aanlegplaatsen.
Dagrecreatie Ulesprong De voorzieningen op gemeentelijk recreatieterrein De Ulesprong - aan de noordwestkant van het meer - zijn verouderd. Het plan is om het terrein op te knappen en uit te breiden, om zo meer dagrecreanten te trekken.
Voor meer plannen en informatie daarover kijkt u op www.tsjukemarplannen.nl
