Een winkel vol vakmanschap, kennis en persoonlijke service verdwijnt uit de Midstraat. Na 93 jaar: Brattinga IJzerwaren en Watersport stopt ermee

Daarmee verdwijnt niet alleen een familiebedrijf uit de Midstraat, maar ook een winkel die voor generaties Jousters tot het straatbeeld behoorde. En er verdwijnt een stukje verbinding met klanten. “Sommige klanten komen elke dag of al generaties lang”, vertelt Sjoerd Brattinga, de derde generatie eigenaar. Tijdens het klussen even snel wat ophalen, maar ook medewerkers van de Flecke en de klokkenmakers kwamen elke dag langs voor een onderdeel dat ze op dat moment nodig hadden. Kijk, de winkel is met zijn tijd meegegaan, maar nu haalt de tijd haar in.

Drie generaties
De winkel is in 1933 geopend door de pake van Sjoerd, die ook Sjoerd Brattinga heette. Zijn pake was boerenarbeider en tijdens de crisisjaren was er minder werk. In die tijd zijn er veel van dit soort winkels ontstaan en zo begon hij in een klein pand aan de Midstraat, Brattinga’s IJzerwaren. Hij had al best een ruim assortiment, denk aan klompen, petroleum, hamers en touw voor bijvoorbeeld koehalsters, maar ook huishoudelijke artikelen zoals emaile bekers, potten en pannen. “De drukste dag van het jaar was in die tijd Jouster Merke donderdag. Boeren kwamen toentertijd niet veel van hun erf, maar dan kwamen ze van heinde en verre voor de handel naar Joure. Dat was echt een topdag!”

Van vader op zoon
Pake Sjoerd kreeg met zijn vrouw elf kinderen. Een van hen was Eeltje, die iedereen kent als Ely, de vader van Sjoerd. Het hele gezin werkte mee, zo werden Ely en later oom Dominicus mede-eigenaar en kwamen oom Theo en tante Aukje als werknemers in de zaak. “Tante Aukje heeft heel veel voor de winkel betekend, dat mag best wel genoemd worden”, zegt Sjoerd. Toen Dominicus later een verfwinkel opende in Joure gingen Pake Sjoerd en Ely samen verder met de winkel. In de jaren ‘50 verhuisde de winkel naar het huidige pand, een voormalige koekfabriek. Daarmee werd de huishoudafdeling ook uitgebreid met veel kopjes en schotels. “Een idee van mijn moeder”, lacht Sjoerd.

Ook de kinderen van Ely en zijn vrouw Petra hielpen mee in de winkel. Zo werd Sjoerd samen met zijn zussen ingezet om hand- en spandiensten te verrichten. Sjoerd, die als jonge jongen graag aan zijn brommer sleutelde, moest hier natuurlijk een zakcentje voor verdienen en zo werd hij op zijn zestiende zaterdaghulp. Op Sjoerds achttiende verjaardag overleed zijn pake. Frappant, want het gebeurde precies rond zijn geboortetijdstip. Bizar toch? Ely zette de winkel voort. Op zijn 28ste kwam Sjoerd terug in de winkel, na een uitstap naar school en een periode van werken ‘op kantoor’. Samen met zijn vader werd hij mede-eigenaar.

Betrokken
Zo kennen velen van ons de winkel. Vader en zoon achter de toonbank. “Mijn vader is tot zijn tachtigste blijven werken. Hij kon het niet loslaten, het was echt zijn hobby. Tot zijn zeventigste achter de kassa, daarna hielp hij met allerlei klusjes. Hij vond het geweldig om met de klanten bezig te zijn. Hij was maatschappelijk betrokken en een actieve ondernemer. Zo heeft hij 25 jaar bij de vrijwillige brandweer gezeten, was hij zeer betrokken bij MOB – Midstraat Op Zijn Breedst – en de WIH, de winkeliersvereniging.” Toen werd hij ziek. Hij overleed in de coronaperiode in februari 2021. Bij zijn afscheid werd de rouwstoet bij de winkel in de Midstraat stilgezet, waar familie, vrienden, kennissen en collega-ondernemers hem een laatste groet brachten. Een memorabel en waardevol moment.

Een winkel vol verhalen
De winkel ruikt een beetje stoffig, zou een Winkel van Sinkel zo ruiken? Er staan ontzettend veel wanden vol met draaibakjes, ontelbare sleutels, watersportspullen en touwen. Het pand ademt geschiedenis. Er hangen foto’s aan de wand en er zijn bijzonder mooie schilderingen te bewonderen, waarop het Sneekermeer en de Douwe Egberts-fabriek te zien zijn. Ze zijn gemaakt door de Jouster schilderes Lipkje Ferwerda.

Watersport
Het assortiment werd met de jaren steeds moderner, met huishoudelijke apparatuur, gereedschap zoals grasmaaiers, Weber-barbecues en een uitgebreide sleutelservice. In 2010 kwam daar een nieuwe tak bij: de watersport. Toen een andere Jouster familie stopte met de watersportwinkel werd in goed overleg de handel verplaatst naar de winkel van Brattinga. Zo konden klanten nog steeds terecht voor spullen voor hun boot in Joure. Daarmee kwamen er ook merkbaar meer toeristen in het zomerseizoen.

Ingehaald door de tijd
Vanaf het begin werden er in de winter ook al schaatsen verkocht. Dat was echt een goede handel. “Zodra het ging vriezen kochten mensen schaatsen. Dat zag je veranderen. Met de komst van Buienrader en Weeronline kijken mensen eerst of het blijft vriezen en dan bestellen ze wel online schaatsen.” En daar zat ook een groot struikelblok. Brattinga heeft een website en een online winkel, maar meer als catalogus met specialistische artikelen erop. De focus bleef op de winkel. Met de komst van ketens werd het nog lastiger. “Mensen gaan eerst naar de ketens en komen dan pas bij ons. Kopen ze een compleet apparaat en blijkt er een onderdeeltje te missen, dan komen ze voor dat onderdeeltje”, zegt Sjoerd.

Vakmanschap
De kracht van Brattinga is hun probleemoplossende vermogen. Met bouwtechnisch advies en goede, gerichte service werd er echt meegedacht met de klant. Mede dankzij kundig personeel en jarenlange vakkennis hebben ze goed werk kunnen leveren. Met de stijgende gas- en personeelskosten werd het gewoon steeds lastiger. Afgelopen zomer heeft Sjoerd de knoop doorgehakt. Hij is niet over één nacht ijs gegaan. Hij realiseerde zich dat hij nu nog jong genoeg is om een andere weg in te slaan. Wat die weg precies wordt, weet hij nog niet.

Het laatste laatje

Op 31 oktober sluiten de laatjes voorgoed en komen de overgebleven schroefjes niet meer op hun bestemming. “Als je de laatste keer de deur op slot doet, is nog niet eens zo gek, maar dat je diezelfde deur nooit meer open doet om de winkel te openen, dat lijkt me heel raar.”

Brattinga is geopend tot en met 31 oktober. Tot die dag is er opheffingsuitverkoop.