SLOTEN - Het begin van zijn eerste jaar kan hij zich nog als de dag van gisteren herinneren. Je kon geen krant open slaan of blik werpen op social media of “meneer stond in beeld”, zoals hij dat zelf zegt. Dat had niet zozeer met hem als wel met Maarten van der Weijden te maken die gedurende zijn Elfstedentocht bij elke doorkomst door Van der Land van een stempel werd voorzien.
Als opvolger van oer-stadsomroeper Pieter Haringsma had hij grote schoenen te vullen. Druk was er echter niet. “De ergste fout die je kunt maken is proberen op je voorganger te willen lijken. Daar was geen sprake van. Ik ben twee rondleidingen met hem mee geweest, hij heeft me ook het kanon laten afschieten en toen dacht ik ‘prima’, maar ik doe alles op mijn manier’. Dat wist ik direct.”
Thuis niet ratelen
Eerst even een misverstand uit de wereld helpen, want een stadsomroeper doet meer dan het roepen van proclamaties. Daar kwam Wiebrand van der Land (58) ook achter in een gesprek met zijn voorganger, die heel toevallig een paar deuren verderop woont. “Er was helaas geen animo om hem op te volgen. Hij vertelde me dat als hij stopte alles weg zou zijn. Geen rondleidingen meer vanuit het museum of voor particulieren en bedrijven, geen schutterij, geen proclamaties bij bijzondere evenementen en geen toespraken bij bruiloften. Die cultuur zou dan helemaal verdwijnen. Zonde als we dat de nek omdraaien. Ik dacht ‘Wiebrand jij kunt schrijven, je kunt acteren, je bent niet bang voor publiek, dan moet jij het maar doen’.” Klein dingetje: Van der Land heeft ook nog een baan. Al 33 jaar is hij kandidaat- notaris, waarvan 27 jaar in Balk, waar hij trouwens tot zes jaar geleden ook woonde. Toen het kantoor ook groen licht gaf en ook het thuisfront enthousiast was, stond hem niets meer in de weg. Overigens had het thuisfront wel één restrictie: er wordt thuis niet gerateld!
“Ik dacht ‘Wiebrand jij kunt schrijven, je kunt acteren, je bent niet bang voor publiek, dan moet jij het maar doen.” - Foto Richard de Jonge
Aanvoelen
Zoals gezegd, stadsomroeper van Sloten zijn is niet niks. Hij doet rond de zestig optredens per jaar. Twee derde daarvan zijn rondleidingen. “Vanuit het museum, in de zomer op donderdagmiddag is er zelfs een speciaal arrangement. Ik heb me de geschiedenis van Sloten eigen gemaakt, er is helaas geen standaardwerk. Ik heb daarom veel literatuur gezocht en gelezen. Een rondleiding duurt ongeveer een uur. Als je vijf rollators bij je hebt, moet je na een uur echt stoppen. Als je dat niet hebt, kun je er wel tien minuten bij kletsen. Het is aanvoelen. Ik ruik als mensen zich gaan vervelen. Dan denk ik van ‘nu moet je ophouden’. Een rondleiding is daarbij nooit hetzelfde. Ik heb thema’s in mijn hoofd, als ik mensen bij de Mallemok ophaal, gaat het eerst over die omgeving, zo ook als ik mensen bij de molen ophaal. Mijn rondleidingen zijn wisselend. Dat is ook leuk, want als je steeds hetzelfde vertelt, is er niks aan. Dan had het me snel verveeld. Overigens vind ik het omroeper zijn een grote eer. Ik had ook het gevoel dat ik het moest doen. Je draagt bij aan het in stand houden van de stadscultuur. Ik kan aardig schrijven en voel direct of iets goed aankomt. Als dat niet zo is dan doe ik die tekst nooit weer. Ik wil mensen raken.”
Stadsomroepers concours
Op vrijdagavonden tijdens de zomervakantie is hij spreekstalmeester bij de stadsschutterij. Na een korte optocht door de stad wordt bij de molen geschoten met musketten, een walbuks en twee kanonnen. “We doen meestal drie schoten. Grote kanon, kleine kanon, grote kanon. De walbuks is een heel lang geweer uit de 16e eeuw. Hij is eigendom van een lid uit Stavoren en helemaal door hem zelf gerestaureerd. Rond negen uur zijn we klaar. Dan marcheert de schutterij weg en loop ik nog even over de terrassen met een korte roep.” Als stadsomroeper is Van der Land lid van het gilde van stads-, dorps- en kernomroepers. Onderdeel van de jaarlijkse samenkomsten zijn concoursen, dit jaar ook in Sloten op zaterdag 22 augustus.
In zijn rol als stadsomroeper draagt hij een kostuum naar een patroon uit 1720. Speciaal voor hem op maat gemaakt met als belangrijkste kleuren rood, zwart en een goudkleurig singlet. “Je hebt pech”, zegt hij. “Het kostuum ligt bij de dames van de Modevakschool in Bakhuizen voor onderhoud. Dat doe ik elk jaar. Zij hebben hem ook gemaakt. Het kostuum van Pieter hadden ze ook gemaakt, maar ze zeiden ‘jij bent een ander persoon, wij vinden dit bij jou passen, toen lieten ze een patroon uit 1720 zien’. Ik vond het fantastisch en dat vond ook de dame van de schutterij die ik had meegenomen.”
Foto: aangeleverd
Als inwoner in het algemeen en als stadomroeper in het bijzonder, wordt er regelmatig een beroep op hem gedaan. Zoals bij het bedenken, invullen en uitvoeren van het programma in het kader van Sloten 600 jaar Stadsrechten in 2026. “Ik ben een los element, eigenlijk vallend onder plaatselijk belang. Als ze wat hebben en ze zeggen, kunt u daarbij iets doen, dan doe ik dat.” Voorbeelden zijn het Historisch Kijkfeest in juni en Winterljocht van 20 februari tot en met 1 maart 2026, een initiatief van plaatselijk belang en de ondernemersvereniging. De kunstenaars die de projecties maken, worden gevoed door Van der Land.
Foto: aangeleverd
Programma Sloten 600: 20 februari tot en met 1 maart 2026: Winterljocht terug in Sloten! - 18 april: opening watersportseizoen - 12 mei aankomst wandelaars Elfstedentocht - 16 mei start en aankomst Oldtimers Elfstedenrally - 6 juni Historisch Kijkfeest: een dag terug naar 1588 - 27 juni Sipelsneon, de jaarmarkt van Sloten - 4 augustus: Skûtsjesilen IFKS met ‘s-avonds tentfeest op het feestterrein - 3 juli tot en met 14 augustus elke vrijdagavond 20.00 uur: Demonstratie Stadsschutterij met musketten en kanonnen! - 23 juli tot en met 5 augustus elke woensdagavond: Zomerspelletjes! - 21 augustus: Afsluiting Schutterijseizoen met aansluitend lantarentocht voor alle kinderen en stadsomroepers - 22 augustus: Stadsomroepersconcours - 26 september: Museumnacht in Museum Sloten - 1 april tot 1 november: extra Sloten 600 tentoonstelling in Museum Sloten - En verder zit nog in het vat: Sterkste man van Sloten. - Na renovatie ligt het authentieke Skûtsje ‘Hoop doet Leven’ in Sloten om van binnen en van buiten te worden bewonderd. - 18 september tot en met 26 oktober, onder voorbehoud, Elephant Parade; een route met beschilderde olifanten in de regio Zuid-West Friesland.
