DE FRYSKE MARRE - Kippen zien scharrelen en een ei leggen, de geur van de stallen opsnuiven, bruggen van binnen bekijken en ontdekken hoe hun machinekamers werken, over muren klauteren of Fries leren dammen, zomaar een greep uit de belevenissen die kinderen tijdens de activiteitenweken van Jong Tsjûkemar meemaakten. En het hart van al deze avonturen? Het prachtige Tjeukemeer.
Deze zesde editie van Jong Tsjûkemar stond in het teken van natuur en bewegen. Het Tjeukemeer, met een indrukwekkende oppervlakte van zo’n 22 km², is het grootste meer van Fryslân. In het water liggen drie bijzondere eilandjes: de Tsjûkepôle, de Marchjepôle en de Gânzetippe. Daaromheen vind je karakteristieke dorpen als Echten, Echtenerbrug, Delfstrahuizen, Rohel, Oldeouwer, Sint Nicolaasga, Follega en Oosterzee. Een uniek gebied vol leven, landschap en verhalen — en precies daar organiseert Jong Tsjûkemar haar programma’s voor basisschoolkinderen.
Leerzame, sportieve en culturele activiteiten
Gesina Zeldenrust, samen met Marleen Brouwer coördinator van Jong Tsjûkemar, is al vanaf het begin betrokken bij het project. Beiden hebben kinderen op de basisschool en zetten zich graag in voor dit initiatief, dat in 2015 werd opgericht door de Club van Aanjagers van de Tsjûkemar. De stichting biedt twee keer per jaar leerzame, sportieve en culturele activiteiten aan, die aansluiten bij de leefwereld van kinderen en het onderwijs. Elke basisschoolgroep krijgt een programma dat bij hun behoeften past. “In de beginfase hebben we veel gesprekken gevoerd met de scholen om te begrijpen waar de behoefte lag”, vertelt Gesina. “Nu, bij de zesde editie, zie je dat het steeds professioneler wordt. Bedrijven en ondernemers weten ons nu te vinden en komen zelf met leuke ideeën.”
Samenwerking
Jong Tsjûkemar werkt ook samen met de gemeente, Provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en Marrekrite. Bijvoorbeeld, de activiteit met het gemaal van Echten was niet alleen spannend voor de kinderen, maar ook een kans om iets te leren over de ecologische diversiteit in onze omgeving. De kinderen vonden het fascinerend om te ontdekken hoe een kreeft, die per ongeluk in het water terechtkwam, zich heeft weten aan te passen en te overleven.”
Les Fries dammen op OBS de Brêge in Scharsterbrug. Foto Thewes Hoekstra
Oer alles
Vier keer per jaar is er overleg met de scholen en de projectgroep. Zo blijven ze samen evalueren, ideeën uitwisselen en plannen maken voor de toekomst. De afgelopen periode waren de activiteitenweken in volle gang. De kinderen bezochten onder andere een boerderij, leerden freerunnen, gingen turnen en deden mee aan een les Fries dammen. Gesina: “Dat laatste slaat enorm aan. De leerlingen zijn zó fanatiek dat we zelfs nadenken over een toernooi.” Bij deze Friese variant van dammen mag je alle kanten op slaan ’oer alles’.
Voor elk wat wils
Thijmen Krikke is directeur van basisschool De Brêge in Scharsterbrug en Swannestee in Langweer. Hij zit al vanaf het begin bij de werkgroep en doet al vanaf de eerste editie mee. Krikke is enthousiast over hoe de kinderen betrokken zijn bij de activiteiten. “Wat ik zo mooi vind, is dat elke activiteit andere aspecten van de kinderen aanspreekt. Neem bijvoorbeeld de brug in Lemmer: de ene groep kinderen genoot van het pontje en het water en de andere groep van de (technische)werking van de machinekamer. Deze verscheidenheid aan interesses maakt het voor iedereen waardevol.” Hij merkt op dat de kinderen zich goed kunnen verdiepen in de activiteiten, wat de leerervaringen versterkt.
Foto Thewes Hoekstra
Goede organisatie
Sjors de Wolff, directeur van basisschool It Klimmerblêd in Sint Nicolaasga, ook vanaf het begin betrokken. Hij benadrukt hoe de activiteiten de scholen praktisch ondersteunen. “We werken nauw samen met de organisatie en ze maken het de scholen zo gemakkelijk mogelijk. Zo vond de activiteit freerunnen gewoon op ons eigen schoolplein plaats. Dit bespaarde ons veel regelwerk en gaf de kinderen volop ruimte om lekker te bewegen en te ontdekken.” De Wolff waardeert de praktische benadering van Jong Tsjûkemar, die zorgt voor minder administratieve druk en meer focus op de beleving van de kinderen.
Ook de extra activiteiten buiten de vaste periodes vallen goed in de smaak. “We hadden laatst de colourrun, waarbij de leerlingen door de verf mochten rennen. Dat was echt een groot succes.” Op dit moment wordt er gewerkt aan een nieuwe activiteit. “We zijn nu in de voorbereidingsfase van een kunstroute rondom het Tsjûkemar, dat belooft weer iets bijzonders te worden.”
De zesde editie van de activiteitenweken werd met tevredenheid afgerond. In de herfst staat de zevende editie van Jong Tsjûkemar op de planning, waarvoor de voorbereidingen binnenkort beginnen.
Tekst: Lotte van der Meij
