DE FRYSKE MARREN - Een gloednieuwe stichting in gemeente De Fryske Marren voor (en door) veteranen, hoe zit dat precies? Groot de Fryske Marren ging op bezoek bij Theo van der Zanden, voorzitter van de Stichting Veteranen De Fryske Marren. Van der Zanden volbracht missies in Libanon, Irak en Afghanistan en tijdens de coronapandemie was hij medeverantwoordelijk voor het opzetten van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding.
Er bestond toch al een gemeentelijke stichting die de belangen van veteranen behartigde?
“Klopt, de nieuwe stichting is de opvolger van Stichting Militairen-Veteranen Skarsterlân. Ons bestuur bestaat uit drie veteranen en een dochter van een veteraan.”
Wat is de doelstelling van de stichting?
“Erkenning, waardering en zorg, dat zijn de kernwaarden uit de veteranenwet zoals die in 2014 is vastgesteld. Wij proberen die waarden in de hele gemeente zo goed mogelijk tot uiting te brengen.”
Is dat nodig?
Knikkend: “Er is tegenwoordig wel wat aan de hand in de wereld, kijk maar eens om je heen. In Nederland zijn 100.000 veteranen. Alleen in de gemeente De Fryske Marren wonen er al 300, van 97 jaar oud tot begin 20. Zelfs als je zo jong bent kun je al veteraan zijn, dat weten veel mensen niet. Er zijn veel meer zaken niet bekend en onze stichting wil dat veranderen. De bewustwording begint al op de basisschool.”
Theo van der Zanden in een Medevac helikopter Black Hawk in Kunduz
Hoe dan?
“Via het Nederlands Veteranen Instituut (NLVI) mag ik lessen verzorgen waarin ik mijn verhaal vertel. Als ik met mijn operationeel vest aan de klas binnenkom, heb ik gelijk alle aandacht. Het is wel zo dat ik van te voren altijd contact zoek met de scholen, omdat er tegenwoordig ook kinderen uit oorlogs- of andere conflictgebieden in de klassen zitten. Eén keer heb ik meegemaakt dat een kind samen met de juf uit de les ging omdat het gewoon te dichtbij kwam. Maar vergis je niet, de kinderen hangen aan je lippen.”
Ze zien nu zelf het verschil tussen de virtuele wereld en de realiteit?
“Exact. Daarom is het zo belangrijk om te laten zien en te vertellen wat er echt gebeurt.”
Als je uitgezonden wordt, is de impact thuis ook groot?
“Absoluut. Het thuisfront is heel erg belangrijk. Misschien ook iets dat veel mensen niet weten, veteranen ontvangen na hun uitzending een medaille en de veteranenspeld, maar als blijk van waardering krijgt de partner een broche in de vorm van een anjer en als er kinderen zijn, krijgen die een kindermedaille.”
Veteranencafé Lemmer
Wat gaan we meer merken van de nieuwe stichting?
“Ik wil eerst zeggen dat we alle medewerking van de gemeente krijgen, dat is gewoon geweldig. Wat we verder doen: op de laatste zaterdag van elke oneven maand organiseren we ons Veteranen Café De Fryske Marren in café restaurant het Centrum in Lemmer. Daar hangt dan de veteranenvlag aan de gevel, kan niet missen. Je kunt ons ook op de sociale media vinden Veteranen Cafe De Fryske Marren.”
Die vlag, het symbool van de Nederlandse veteranen, is nog maar een paar jaar officieel erkend. Waarom moest dat zo lang duren, die erkenning?
Lachend: “Ik keer het liever om, de vlag is er nu en hij is officieel. Waarom hij er niet eerder was? Ik ben blij dat hij er nu wel is.” Hij vertelt over de symboliek die de vlag uitbeeld. “De centrale V, in de vorm van het draaginsigne, staat voor veteraan, vrede en veiligheid. De kleuren staan voor de Nederlandse vlag en de verschillende onderdelen van defensie; landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee.”
Veteranenherdenking Joure - Foto Gewoan Dwaan / Douwe Bijlsma
Wat doen jullie nog meer?
“We leggen op 4 mei een krans namens alle veteranen bij de nationale dodenherdenking. En op vrijdag 27 juni, één dag voor de nationale veteranen-dag, organiseren we de lokale veteranenherdenking bij de Hobbe van Baerdtkerk in Joure.”
Hoeveel mensen komen gemiddeld in het veteranencafé?
“Meestal tussen de 20 en 25, maar de bekendheid groeit. Dat is mooi. Verder willen we in samenwerking met de gemeente in meerdere dorpen zogenaamde witte anjer perkjes realiseren, een initiatief dat in 2019 door het Nationaal Comité veteranen-dag is gestart. En volgend jaar op 18 april gaan we in De Fryske Marren een veteranen-dag organiseren. Daat gaat plaatsvinden in Park Heremastate, in Joure. Voor de organisatie en invulling van die dag zoeken we nog hulp, mensen die daar iets in willen betekenen kunnen zich bij ons opgeven via veteranen.defryskemarren@gmail.com.”
Gemeentelijke veteranendag
Zaterdag 28 juni is de nationale veteranendag. Een dag eerder, op vrijdag 27 juni, organiseert Stichting Veteranen De Fryske Marren de 18e editie van lokale herdenking bij het veteranenmonument aan de voet van de Jouster Toer.
