Algemeen

Eén miljoen euro van Ontwikkelfonds Warmte voor Warmtenet Balk

Door: Douwe Bijlsma
De Luts is een een belangrijke spil binnen het project Warmtenet Balk, aangezien daaruit een deel van de warmtewinning plaats moet vinden.
De Luts is een een belangrijke spil binnen het project Warmtenet Balk, aangezien daaruit een deel van de warmtewinning plaats moet vinden. Foto Joop Meinsma

BALK - Het project Eigen Warmte Balk ontvangt als tweede warmteproject in Nederland een lening van het landelijke Ontwikkelfonds Warmte. Dit fonds is speciaal opgezet om energiecoöperaties te ondersteunen en is een samenwerking tussen Energie Samen, het Ministerie van Economische Zaken en het Nationaal Groenfonds. De toekenning van één miljoen euro aan Energie Coöperatie Gaasterland voor het warmtenet in Balk bevestigt dat het project goed op schema ligt en veelbelovend is.

Een lening uit het Ontwikkelfonds Warmte is bedoeld om warmteprojecten, zoals Eigen Warmte Balk, door de risicovolle ontwikkelfase te helpen. Voor de lening werd het project grondig onderzocht door Energie Samen. Het onderzoek wees uit dat het ontwerp van het warmtenet zowel technisch als financieel haalbaar is. Ook de organisatie achter het project blijkt sterk, met een regiegroep, projectgroep en klankbordgroep waarin veel vrijwilligers actief zijn. De communicatie met de inwoners van Balk wordt positief gewaardeerd, onder meer door middel van persoonlijke gesprekken, dorpsbijeenkomsten, huis-aan-huiskranten, een website en social media.

Veel zeggenschap voor Balksters
“Wat ons opviel, is dat bij Eigen Warmte Balk de regie en zeggenschap van de Balksters centraal staan,” zegt Karlijn Stokkers, Senior Coördinator Financiering bij Energie Samen. “Dit is een belangrijk criterium voor de toekenning van de lening, die specifiek is bedoeld voor projecten waarin bewoners actief betrokken zijn bij de verduurzaming van gebouwen en woningen. Ook de goede samenwerking tussen alle deelnemende partijen in de regiegroep versterkt het vertrouwen in het project.” Dit vertrouwen werd in juli 2024 verder bevestigd door een nieuwe intentieovereenkomst, waarin Energie Coöperatie Gaasterland, woningcorporatie Dynhus, AVK Plastics, de gemeente De Fryske Marren, Plaatselijk Belang Balk Vooruit en ondernemersvereniging Eigen Haard / De Stikke hun gezamenlijke inzet voor een aardgasvrij Balk in 2030 onderschreven.

Rust en kansen voor de toekomst
“Met de lening vanuit het Ontwikkelfonds Warmte kunnen we de volledige ontwikkelfase van Eigen Warmte Balk voortzetten,” zegt projectleider Goffe Venema. “Dit geeft ons enorm veel rust én de kans om het warmtenet in Balk daadwerkelijk te realiseren.” Het project ontving de afgelopen drie jaar jaarlijks bijna twee ton subsidie van de gemeente De Fryske Marren. “Dat waren waardevolle financiële bijdragen,” vervolgt Goffe. “Dankzij deze subsidies zijn we zover gekomen.” Eigen Warmte Balk krijgt daarnaast andere vormen van ondersteuning: woningcorporatie Dynhus draagt bij aan het informatiepunt in het dorp, en AVK Plastics stelt een financieel medewerker beschikbaar.

Verder ontwikkelen
Er wordt momenteel volop gewerkt aan het verdere ontwerp van het warmtenet. Begin volgend jaar wordt een aanbesteding opgestart om marktpartijen uit te nodigen voor het verder vormgeven van het ontwerp. Eigen Warmte Balk onderzoekt ook de mogelijkheid om eigen elektriciteit op te wekken door lokale windmolens in te zetten. “Dit kan bijdragen aan het exploitatieresultaat van het warmtenet en daardoor ook de warmtetarieven,” legt Goffe uit. “We willen het voor Balksters zo aantrekkelijk mogelijk maken om hun woning aan te sluiten op het warmtenet. Het is hun enige haalbare alternatief om aardgasvrij te worden, en voor het succes van het project hebben we een aansluitgraad van 80 procent nodig.”

Kennisdeling en samenwerking
De financiering van het Ontwikkelfonds Warmte wordt onder andere ingezet voor een uitgebreid participatieproces, de ontwikkeling van communicatiemiddelen, het opstellen van het definitieve ontwerp van het warmtenet en het verkrijgen van de benodigde vergunningen. “We maken daarbij gebruik van alle kennis die beschikbaar is vanuit andere voorbeeldprojecten,” zegt Goffe. “Onze eigen kennis delen we weer met andere warmteprojecten. Zo kunnen we gezamenlijk de warmtetransitie mogelijk maken en met elkaar een kennisprogramma voor het Ontwikkelfonds Warmte realiseren.”