“Foar’t je it witte sizze je tefolle”

Bankpasjes ophalen

Terug naar 2021, de avond voor Hemelvaartsdag. Om 17.30 uur ging bij Jannie de vaste telefoon; de Rabobank aan de lijn. De ‘bankmedewerkster’ kwam met een verhaal over een ‘opvallende transactie’. “Ik waard frege op de app wat te iepenjen, mar dat wie ik net fan doel.” De ‘bank’ zou later terugbellen en kondigde aan dat het misschien nodig was om Jannie haar bankpassen op te halen. “Dan skrik je al. Yn dy tiid wiene dit soarte praktiken noch minder bekind.”

Alarmbellen gingen dan ook nog niet af. “Se klinke sa aardich en oertsjûchjend. Se ha alle geduld.” Bij de oplichters ging toen iets mis. Jannie werd direct na het eerste gesprek opnieuw gebeld. Een andere dame, maar met hetzelfde verhaal. Toen ze dat meldde, werd de verbinding direct verbroken.

Jannie rook onraad en belde met de helpdesk van de Rabobank. “Dy seinen dat ik fuort de plysje belje moast.” Dat deed ze. De politie was al onderweg naar Tijnje toen de eerste ‘Rabodame’ zich opnieuw meldde. Er kwam inderdaad iemand de bankpassen van Jannie ophalen. Ze spraken een code af, die de ‘ophaler’ zou gebruiken om zich te identificeren.

Politie in de keuken

De gearriveerde politie wachtte ondertussen in de afgesloten keuken op het vervolg. Jannie bleef rustig. De achterdeur was afgesloten, de politie was in huis. De oplichter wachtte tot de schemering voor hij aanbelde. Een jonge twintiger meldde zich met de afgesproken code. Jannie nodigde hem uit in de ruime hal. Onder het mom dat ze geen vliegen binnen wilde, gooide ze voordeur in het slot. Toen ze zei: ‘Hier zijn de pasjes’, vielen de politieagenten de hal binnen. “Dat wie it sinjaal dat ik mei harren ôfsprutsen hie.”

De oplichter werd overmeesterd, maar kreeg een epileptische aanval. De opgeroepen ambulance zorgde op de buurt voor de nodige consternatie. “Mar de plysje naam alle tiid, wie hiel bliid dat se him te pakken hienen.” Het was uiteindelijk al na middernacht toen Jannie op het politiebureau aangifte deed. Het was goed afgelopen. “Ik ha der net in nacht minder om slept, mar ha al in skoft skerper west op ûnbekende auto’s yn de strjitte.”

Neppolitie aan de lijn

Twee maanden geleden kreeg Jannie opnieuw te maken met een poging tot oplichting. Dit keer belde niet de ‘bank’ maar de ‘politie’. De ‘agent’ vertelde over een melding over drie opvallende mannen in een auto. Twee waren aangehouden, de derde was gevlucht. “Se seinen dat se oer myn feiligheid ynsieten en fregen at ik wat heard hie.” Jannie ontkende iets te hebben gehoord. Toch volgde een hele rits vragen, onder andere over de kwaliteit van haar sloten, of ze juwelen in huis had, maar ook of ze kinderen had die in de buurt woonden. Toen Jannie zei dat een zoon van haar partner dichtbij woonde, vroeg de beller hem naar het politiebureau te sturen om aangifte te doen. “Dat wie fansels bedoeld om him út de buert te krijen, mar doe waard ik al argwanend. Oangifte dwaan? Wêrfan? Der wie neat bard.“

Jannie schakelde via de zoon de politie in die net als in 2021 naar Tijnje kwam voor het opzetten van een val. De neppolitie meldde zich opnieuw aan de telefoon. “Se woenen presys witte hoefolle ringen, kettingen, earmbannen en horloazjes der wienen. Ik moast foto’s meitsje en opstjoere.” Terwijl ze op de vaste lijn contact had met de neppolitie, ging haar mobiele telefoon af en belde iemand aan. “De man oan de tillefoan woe alles witte. Wa’t belle, wa’t foar de doar stie. En doe’t ik sei dat ik nei de wc moast, kaam der in opmerking dat hy net heard hie dat der trochspield wie. Dat wie fansels net normaal.”

De neppolitie kondigde aan de juwelen uit voorzorg op te halen. De opgezette val mislukte dit keer. De ophaler zag iemand in de tuin, schrok en sloeg op de vlucht. De politie kreeg hem wel te pakken, maar: “Se koenen neat dwaan. Der wie gjin ‘heterdaad’. Dat wie fansels jammer.”

Alarmsignalen

Terugkijkend op beide voorvallen concludeert Jannie dat de vragen in eerste instantie heel logisch en betrouwbaar klinken. “Se prate sa leep”. Belangrijke alarmsignalen zijn de brutale en specifieke vragen om de situatie te kunnen inschatten. “Sûnder dat je it yn de gaten ha, sizze je dan algau tefolle. Eins moatte je fuort tinke: ‘misse boel’ en ophingje.” Jannie belde zelf direct met de politie om op die manier misschien anderen te kunnen helpen. “Se reagearje fluch en miskyn kin der dan minsken pakt wurde.”

KADER

Staat er een vermoedelijk oplichter voor de deur?

Bel bij twijfel altijd 112.

Geef nooit een pinpas of waardevolle spullen af. De politie of bank vraagt hier nooit om.

Het is belangrijk dat slachtoffers altijd aangifte bij de politie doen.

Is de pinpas of creditcard gestolen? Blokkeer deze dan onmiddellijk via de bank, daarvoor is de bank 24 uur per dag bereikbaar.