Hyperbare zuurstoftherapie helpt patiënten met blijvende klachten na bestraling

De heer van der Tuin (70) kan in 2024 plotseling niet meer plassen en de pijn neemt snel toe. Dat is voor hem reden om naar de SEH van Nij Smellinghe te gaan. Daar wordt hij doorverwezen naar de uroloog, die na onderzoek een tumor in de urinebuis vaststelt.

Teamfoto
Teamfoto Foto aangeleverd

De tumor wordt operatief verwijderd. Uit onderzoek van de cellen blijkt dat er sprake is van een beginnend stadium van kanker. Om geen enkel risico te nemen, wordt besloten het gebied na te behandelen met bestraling. Die behandeling heeft echter een keerzijde: de bestraling veroorzaakt schade aan de urinewegen. Sindsdien zit er bloed bij de urine tijdens het plassen. Meer dan een jaar loopt Van der Tuin ermee rond. Soms is er een dag zonder klachten, maar meestal is het bloed bij het plassen er wel. Het wordt een terugkerend en belastend onderdeel van zijn dagelijks leven.

Tijdens de vakantie van zijn eigen uroloog komt hij in contact met een vervangend arts uit Sneek. Die brengt hyperbare zuurstoftherapie ter sprake. “Daar had ik wel oren naar”, vertelt Van der Tuin. Het idee dat er nog een behandelmogelijkheid is, geeft hem hoop.

Niet veel later wordt hij uitgenodigd voor een intakegesprek bij anesthesioloog Moradi. Daar krijgt hij uitgebreide uitleg over de behandeling en wat hij kan verwachten. Ook de ontvangst maakt indruk op hem. Het team zorgt voor een warm welkom en stelt hem op zijn gemak. “De mensen die daar werken zijn geweldig en ontzettend behulpzaam,” zegt hij. “Zeker de eerste keren, want het is toch spannend.”

De behandelingen zelf vragen om doorzettingsvermogen. Elke sessie duurt ongeveer twee uur, waarin hij met een mondkapje zuurstof inademt. Om de twintig minuten wordt de zuurstoftoevoer even onderbroken. De tijd vult hij met een puzzelboekje en een potlood en het klaren van de oren verloopt gelukkig zonder problemen. De sessies vinden plaats in een groep van acht tot negen patiënten. Voor en na afloop is er ruimte voor een praatje en een kop koffie, waarna hij weer wacht op de taxi. 

Al na de vijfde behandeling merkt Van der Tuin verandering. Het bloed bij het plassen verdwijnt. “Ik durfde niet te hopen dat het helemaal voorbij was”, vertelt hij, “maar toch wel.” Na dertig behandelingen wordt het traject afgerond. Van der Tuin kijkt er met een goed gevoel naar terug. “Als je vragen hebt over deze behandeling, bel dan met Antonius Hypercare. Ook als je eigen arts het niet aankaart. Ik heb er heel veel baat bij gehad.”

Dokter Ananias, uroloog in het Antonius Ziekenhuis in Sneek, ziet in de praktijk regelmatig patiënten met klachten na bestraling. Met name bij mensen die te maken krijgen met radiatiecystitis of radiatieprostatitis (plasklachten door schade van bestraling) (blaasklachten door schade van bestraling) en daarbij bloed plassen, kan hyperbare zuurstoftherapie een waardevolle behandeloptie zijn. “Bij veel patiënten houdt het bloedplassen op”, vertelt hij.

Ananias zet de therapie vooral in bij patiënten die aanhoudende bloedingen hebben na een bestralingsbehandeling. Tijdens een scopie ziet hij vaak kenmerkende veranderingen: kleine, kwetsbare bloedvaatjes die als kurketrekkers door het slijmvlies lopen, bijvoorbeeld in de blaas of rond de prostaat. “Je kunt zo’n plek als het ware dichtbranden op de operatiekamer, maar vaak ontstaat er dan op een andere plek weer een bloeding.” In eerste instantie wordt zo’n behandeling wel geprobeerd. Blijft het effect uit, dan komt hyperbare zuurstoftherapie in beeld. “Dan verwijzen we door naar de tank."

De groep patiënten die hij ziet, is vaak wat ouder. Regelmatig gebruiken zij bloedverdunners en drinken zij te weinig. Dat zijn factoren die het herstel kunnen bemoeilijken en klachten in stand houden. Juist bij deze groep kan aanvullende behandeling nodig zijn.

Soms is de situatie acuter. Patiënten met hevige blaasbloedingen krijgen dan een spoelkatheter om de blaas schoon te houden. Deze mensen hebben intensieve zorg nodig. Als zij te ver van de behandellocatie wonen, worden ze tijdelijk opgenomen totdat het bloeden onder controle is. Dat kan variëren van enkele uren tot meerdere dagen. In die periode en daarna kunnen zij ook behandeld worden met hyperbare zuurstoftherapie.

Naast bloedingen verwijst Ananias ook patiënten met andere klachten door. Denk aan mensen die vaak moeten plassen of last hebben van incontinentie. Wanneer eerdere behandelingen onvoldoende effect hebben, kan hyperbare zuurstoftherapie alsnog een optie zijn. Volgens Ananias vraagt elke patiënt om een zorgvuldige afweging. Tegelijk ziet hij in de praktijk dat deze behandeling voor een deel van de patiënten echt verschil kan maken.

Links dr. H.J.K. Ananias, rechts drs. G. Moradi