“We willen dat de energietransitie voor iedereen haalbaar is”
In Gaasterland werken inwoners met Energie Coöperatie Gaasterland (ECG) samen aan duurzame energie die haalbaar is voor iedereen in de regio. De ambitie gaat verder dan alleen groene energie opwekken: de coöperatie wil doorgroeien naar een energiegemeenschap waarin inwoners samen eigenaar zijn van hun energie.
ECG is een initiatief van inwoners uit de regio die samen bepalen welke projecten worden opgepakt en hoe de coöperatie zich ontwikkelt. De opbrengsten blijven in Gaasterland en Lemmer en komen ten goede aan de mienskip. Minstens zo belangrijk is volgens de coöperatie de sociale kant. “De energietransitie moet voor iedereen haalbaar en dus betaalbaar zijn”, zegt voorzitter Siemon Wiersma.
De ambitie van ECG is helder: in Gaasterland en Lemmer het gebruik van fossiele brandstoffen stap voor stap terugdringen, terwijl inwoners een eerlijke prijs voor duurzame energie betalen. Met het project Eigen Warmte Balk is daarin al een belangrijke stap gezet. Hier wordt in een klein dorp samengewerkt aan de realisatie van een warmtenet zonder winstoogmerk. Uniek in Nederland, want nergens anders, behalve in Denemarken, is een warmtenet op dorpsniveau gerealiseerd.
“We hebben in Balk inmiddels een uitgewerkt voorlopig ontwerp en een businesscase waarmee we onze ambities kunnen waarmaken: geen aansluitkosten en lagere warmtetarieven dan bij aardgas”, zegt Siemon. “Ook is er onder de inwoners al ruim voldoende draagvlak voor aansluiting. Daarmee zijn we klaar voor de volgende stap. We wachten alleen nog bewust met de aanbesteding en subsidieaanvraag. Eerst willen we meer duidelijkheid over een aantal belangrijke randvoorwaarden.”
Lokale energie groeit door
ECG begon ruim tien jaar geleden met het doel om lokaal groene energie op te wekken en opbrengsten terug te laten vloeien naar de regio. Inmiddels liggen er zonnepanelen op daken van onder meer de manege in Harich en verschillende boerenbedrijven, en is er een zonneweide in Lemmer.
Nieuwe projecten zijn in voorbereiding, zoals een extra zonnedak bij een boer. “We kijken continu waar duurzame kansen liggen”, zegt algemeen bestuurslid Laura, die liever niet met haar achternaam in de krant wil . “Als iemand een groot dak heeft en wil meedoen, dan gaan wij rekenen en organiseren. Ook het realiseren van windenergie staat op onze wensenlijst, al is dat lastiger voor elkaar te krijgen.”
Opbrengst blijft in de regio
Wat ECG onderscheidt, is dat opbrengsten niet naar aandeelhouders gaan, maar terugvloeien naar de gemeenschap. Zo is er in Balk een elektrische deelauto gekomen. “In het begin moest dit project op gang komen”, zegt Laura. “Maar de deelauto wordt steeds vaker gebruikt. Zeker nu autorijden duurder wordt, kiezen mensen sneller voor een deelauto in plaats van een eigen auto.”
Daarnaast ondersteunt ECG lokale initiatieven, zoals de verduurzaming van het dorpshuis in Harich en culturele projecten. “We hebben plannen om dorpen jaarlijks een budget te geven voor duurzame ideeën”, aldus Siemon.
Groeien naar een energiegemeenschap
Duurzaamheid gaat volgens ECG verder dan energie alleen. Ook biodiversiteit en leefomgeving spelen een rol. “We denken aan bloemenstroken, educatieve paden en andere initiatieven die de biodiversiteit versterken”, zegt Laura. Siemon vult aan: “Het gaat ook om hoe we omgaan met onze omgeving.”
Die brede aanpak past bij de ambitie om door te groeien naar een energiegemeenschap. Dat betekent dat inwoners niet alleen energie afnemen, maar die ook samen opwekken en met elkaar delen binnen de regio. Stroom van lokale daken en zonnevelden komt zo steeds vaker direct bij inwoners terecht.
Nieuwe wetgeving maakt zo’n energiegemeenschap stap voor stap mogelijker. “De stroom leveren we aan elkaar en het eventuele overschot gaat naar Energie vanOns”, legt Siemon uit. “Dit is de energiemaatschappij die is opgericht door ECG en andere energiecoöperaties. Daar kunnen mensen dan direct weer energie afnemen. Zo gebruik je lokaal opgewekte energie echt lokaal en word je minder afhankelijk van grote partijen.”
Vrijwilligers en leden welkom
ECG is volop in ontwikkeling. Alleen de coöperatie draait wel volledig op vrijwilligers. “We kunnen extra mensen goed gebruiken”, zegt Laura. “Om mee te denken en projecten op te zetten.” Siemon geeft aan dat ook energiecoaches gewenst zijn. “Die kunnen vanuit ECG inwoners adviseren over energiebesparing en het verduurzamen van hun woning.”
Nieuwe leden zijn natuurlijk ook welkom. “Je kunt lid worden als je klant wordt bij Energie vanOns”, legt Laura uit. “Als lid krijg je updates over projecten, word je uitgenodigd voor de jaarvergadering en kun je meedenken over de toekomst van ECG.”
Volgens Siemon groeit de belangstelling voor ECG gestaag, al zetten nog niet alle inwoners direct de stap om lid en/of vrijwilliger te worden. Laura ziet dat dat verandert zodra mensen meer over ECG te weten komen of actief betrokken raken. “Dan merken ze wat het concreet betekent: samen energie opwekken en daar invloed op hebben in je eigen regio. Dat maakt het tastbaar. Nieuwsgierig? Mail naar mail@energiecooperatiegaasterland.frl, dan maken we kennis.”
Kijk ook op www.energiecooperatiegaasterland.frl.
