Sociaal Werk De Kear: “Sport verbindt als het veilig en toegankelijk is voor iedereen”
Sportverenigingen spelen een heel belangrijke rol in het versterken van de sociale netwerken en het bevorderen van persoonlijke ontwikkeling. Ze zijn plekken waar mensen elkaar ontmoeten, vrijwilligers verantwoordelijkheid nemen en trainers, vaak onbewust, belangrijke rollen vervullen in het leven van anderen. Sportverenigingen bieden een omgeving waar leden zich gezien voelen en structuur ervaren. Het is dan ook essentieel dat deze omgevingen veilig, betrouwbaar en ondersteunend zijn. Jan Faber, projectleider bij Sociaal Werk De Kear, benadrukt: “De impact van sport is enorm. Als mensen zich bij een vereniging veilig voelen, durven ze mee te doen, zich te ontwikkelen en onderdeel van de gemeenschap te blijven.”
Sport en bewegen dragen niet alleen bij aan de fysieke gezondheid, maar ook aan sociale verbinding. Sportverenigingen dragen bij aan beide aspecten. Jan: “De sportvereniging als ontmoetingsplek is enorm waardevol, maar ook kwetsbaar. Als mensen zich onveilig voelen, valt vaak meer weg dan alleen het sporten.” Deze sociale waarde staat centraal binnen het Lokaal Sport Akkoord, waaraan Jan namens Sociaal Werk De Kear deelneemt in het Kernteam. Het doel is duidelijk: alle inwoners moeten zich veilig kunnen voelen en kunnen deelnemen aan sport en bewegen.
Sociale veiligheid vraagt om duidelijke keuzes
Vaak stoppen mensen met sporten zonder precies aan te geven waarom. Doorvragen leert dat de oorzaak soms ligt in onveiligheid, onduidelijke omgangsvormen of het ontbreken van een aanspreekpunt. Sociale veiligheid is dan ook geen ‘extraatje’, maar een randvoorwaarde voor het voortbestaan van sport als verbindende factor. Een veilig sportklimaat voorkomt grotere problemen en zorgt ervoor dat sport een plek blijft waar mensen zich kunnen uitspreken en betrokken blijven.
De 4 V’s: praktische handvatten voor verenigingen
Om sportverenigingen te ondersteunen in het creëren van een sociaal veilig klimaat, biedt NOC*NSF de ‘4 V’s’. Deze vier onderdelen vormen een praktische basis voor het verbeteren van sociale veiligheid binnen verenigingen:
- Vereniging brede gedragscode: Door duidelijke afspraken over omgangsvormen weten leden, trainers en vrijwilligers wat van hen verwacht wordt. Dit voorkomt misverstanden en maakt ongewenst gedrag bespreekbaar.
- Vertrouwenscontactpersoon: Een laagdrempelig aanspreekpunt binnen of rondom de vereniging waar leden terechtkunnen als er iets speelt. Dit zorgt ervoor dat signalen niet blijven liggen.
- Verklaring Omtrent Gedrag (VOG): Het werken met een VOG biedt extra zekerheid dat vrijwilligers en trainers zorgvuldig worden geselecteerd, vooral bij werken met jeugd of kwetsbare groepen.
- Vakkundige trainer-coaches: Trainers die niet alleen oog hebben voor sportieve prestaties, maar ook voor sociale veiligheid, groepsdynamiek en hun voorbeeldrol.
Jan Faber legt uit: “Deze vier V’s helpen verenigingen om sociale veiligheid niet afhankelijk te maken van één persoon, maar structureel te verankeren binnen de club.”
Van goede bedoelingen naar concrete acties
VC Joure is een goed voorbeeld van een vereniging die sociale veiligheid serieus aanpakt. Drie jaar geleden besloot de vereniging, niet naar aanleiding van incidenten, maar vanuit de overtuiging dat goede bedoelingen niet genoeg zijn, sociale veiligheid nadrukkelijker op de agenda te zetten. Bauke Wierda, trainer/coach en intern commissielid van deze volleybalclub: “We gingen aan de slag met een enquête onder de leden om de behoeften te achterhalen. De uitkomsten lieten zien dat sociale veiligheid verder gaat dan alleen het voorkomen van ongewenst gedrag: het gaat ook om je welkom voelen bij de club, een veilige en goed verlichte omgeving, en respectvolle omgangsvormen.”
VC Joure stelde een gedragscode op, die werd goedgekeurd door het bestuur en gepresenteerd werd tijdens de Algemene Ledenvergadering. Ze werken ook aan het aanvragen van VOG’s voor trainers en bestuursleden. Jelbrich Stegenga, voorzitter bij VC Joure benadrukt: “Hiermee hopen we een structurele cultuur van sociale veiligheid te creëren die de vereniging een plek maakt waar iedereen zich veilig en welkom voelt.”
Ondersteuning via het Lokaal Sport Akkoord 2.0
Verenigingen en beweegaanbieders die willen werken aan sociale veiligheid, gezondheid en verbinding, kunnen ondersteuning vragen via het Lokaal Sport Akkoord 2.0. Dit biedt ruimte voor diverse initiatieven, van activiteiten voor kwetsbare doelgroepen tot trainingen voor trainers, bestuurders of vrijwilligers. Jan benadrukt: “Je hoeft niet alles al uit te werken. Samen kijken met de vereniging wat bij hun past, leidt vaak tot de beste ideeën.”
Jan Faber - Foto Jacco Hoog Antink
Samen zorgen voor een veilige sportomgeving
Vanuit het oogpunt van Sociaal Werk De Kear gaat het bij sport niet alleen om de fysieke gezondheid. Jan stelt: “Als mensen zich veilig voelen en blijven deelnemen, voorkom je vaak grotere problemen later. Sport kan bijdragen aan mentale gezondheid, weerbaarheid en sterke sociale netwerken.” Hij sluit af met de boodschap dat sportverenigingen een belangrijke rol spelen in het creëren van een veilige en inclusieve omgeving: “Door samen te werken zorgen we ervoor dat sport in De Fryske Marren een plek blijft waar iedereen zich veilig, gezien en welkom voelt.”
Lokaal Sport Akkoord 2.0
Verenigingen die willen bijdragen aan een veilige en inclusieve sportomgeving kunnen nu aan de slag met de 4 V’s van NOC*NSF. Maak gebruik van de beschikbare ondersteuning via het Lokaal Sport Akkoord 2.0 en zorg ervoor dat jouw vereniging een plek is waar iedereen zich welkom en veilig voelt.
Voor meer informatie kun je contact opnemen met Jan Faber via tel. 06 51 29 12 59 of via de mail: j.faber@sociaalwerkdekear.nl
Of je kunt je aanvraag indienen via: https://www.fiif.frl/sportakkoord/