Face to Face Kunstenaar Serge maakt werk van hobby: “Het is begonnen als een grapje…”
“Ik weet nog toen mijn dochter geboren werd en we op zoek waren naar een kast. Er waren genoeg mooie kasten, maar veel te duur. Dus zei ik: ‘ik ga het zelf wel maken’. Ik had nog nooit wat gedaan, had ook geen gereedschap…” Van het een kwam het ander en inmiddels staat Serge Veenema (1971) bekend om zijn houten broodplanken én zijn kunst. Tenminste, in het zuiden en het westen van het land. In Friesland is hij - naar eigen zeggen - nog redelijk onbekend. Tijd om daar verandering in te brengen meent hij. Daarom is zijn werk te zien tijdens de tentoonstelling ‘het ambacht van Joure’ in Museum Joure.

Hoe hij het destijds heeft aangepakt met de kast? Serge stapte gewoon een houtzagerij in Akkrum binnen en vroeg hen om hulp. Samen maken ze een bouwpakket die in elkaar gezet wordt en waar het jonge gezin heel blij mee is. Als er nog eikenhout over is, en er vrienden op bezoek komen voor de borrel, maakt hij nog snel even een borrelplank. De vrienden reageren meteen: waar komt deze vandaan? Serges antwoord: “Die heb ik net zelf een beetje in elkaar geflanst.” De vrienden willen graag ook zo’n plank. Tijd om terug naar de houtzagerij te gaan én er (veel) meer te gaan maken.
Dag en nacht
Zijn bedrijf Brood & Plank is eigenlijk begonnen als een grapje. Serge wordt uitgedaagd om met zijn broodplanken deel te nemen aan de Flinke Fair in Hemelum. ’s Ochtends verkoopt hij niets en denkt hij: leuk geprobeerd. En dan ineens begint het te lopen en is alles binnen één dag uitverkocht. Bezoekers op de tweede dag van deze markt hebben dus pech. Op de Pure Markt in Amsterdam gaat het vrijwel precies hetzelfde. Met het verschil dat er nu ook chique horecagelegenheden en hotels interesse tonen in zijn brood/serveerplanken. De ene na de andere bestelling volgt. “Wat ze vragen, maak ik!”
Naast zijn vaste baan is Serge opeens dag en nacht aan het houtbewerken. “Het was ongelofelijk.” Hij heeft op dat moment nog niet de vaste werkplek die hij nu in Joure heeft. Hij koopt een kar en gaat eerst naar Akkrum om de bestellingen op maat te zagen en vervolgens naar een boer, die nog wel ruimte heeft in een lege stal, om de bestellingen netjes af te werken. “Zo begon het. Ik kreeg steeds meer aanvragen zodat ik op een punt kwam om te kiezen. Blijf ik dit ernaast doen? Of waag ik de sprong om hier een bedrijf van te maken?” Dat laatste gebeurt twaalf jaar geleden.
Experimenteren met epoxy
Ondertussen krijgt Serge van een vriend epoxy om mee te experimenteren. Hij giet het in de nerven van de borrelplanken en creëert zelfs enkele tafels. “Dat valt nog niet mee. Het komt heel nauw met het gieten van epoxy: de temperatuur in de ruimte moet gelijkmatig zijn en het moet een stofvrije omgeving zijn. Het is een heel proces geweest om te ontdekken hoe het materiaal precies werkt. Inmiddels gebruikt hij het nauwelijks nog voor zijn broodplanken maar juist voor de nieuwste tak van zijn bedrijf: kunst.
“De broodplanken maken werd werk. Mijn doel is om creatief te zijn en dat voelde ik niet meer bij het maken.” Tijdens een vakantie in Zuid-Frankrijk stapt hij weer eens een galerie binnen voor inspiratie en ziet prijskaartjes van dertig tot vijftigduizend euro die hem aan het denken zetten: ik wil zelf kunst gaan maken. Terug in Nederland benadert hij enkele bekende kunstenaars met de vraag of hij een dagje met ze mee mag lopen om te zien hoe het proces gaat om een kunstwerk te creëren. Helaas staan ze hier niet voor open. Plan B volgt: galeriehouders benaderen. Via deze weg krijgt hij wél een aantal goede adviezen. Dus gaat hij vol overtuiging zelf maar aan de slag met verschillende materialen en methodes.
Raadsel
Inmiddels is hij alweer vijf jaar bezig met experimenteren én genieten. De gang achter zijn houtwerkplaats staat bomvol met voltooide werken die wachten op een plekje aan de muur van woningen of bedrijven. Hij heeft geprobeerd om zijn werk via galeries te verkopen maar dat valt nog niet mee. “Het ene moment word je enthousiast binnengehaald en het volgende moment is er weer een nieuwe populaire kunstenaar en wordt je werk van de muur gehaald. Waarom gaat dat zo?” De kunstwereld is nog een beetje een raadsel voor hem.
“Ik ben een creatieve geest. Ik zou het liefste de hele dag kunst willen maken. Vele kunstenaars maken elke keer hetzelfde. Ik vind het heerlijk om creatief te zijn en wil telkens wat nieuws maken, ik ben geen broodkunstenaar.” Niets is te gek voor Serge, alles kan materiaal zijn voor in zijn werk: van straatposters tot bergkristal en glitters. “Dat vind ik grappig; voor de een is het afval, voor mij niet.” Zijn gezin loopt regelmatig een eindje voor hem uit als ze op vakantie zijn. “En dan horen ze mij weer posters afscheuren die ik mee terug naar Nederland neem en als achtergrond gebruik in nieuwe werken.”
Open ateliermiddag
Galerie Bax in Sneek wilde Serge wél helpen en ze verkopen meerdere van zijn werken. Ook in Maastricht, in het Kruisherenhotel, vindt zijn werk gretig aftrek. Het liefst wil hij verder doorbreken en nog meer mensen blij maken met zijn werk. Dus heeft hij een nieuw doel gesteld voor 2026: “Kunstkopers naar mijn werkplaats/atelier in Joure halen; je moet mijn werk gewoon met eigen ogen gezien hebben in plaats van op sociale media of als plaatje. Daarom organiseer ik een open ateliermiddag op 14 februari aanstaande.”
Wellicht een fijne impuls is het feit dat zijn werk ‘Lots of Dots’ nu voor het eerst in een museum hangt. Museum Joure heeft de regio uitgedaagd om het ambacht van Joure te laten zien en dat liet Serge zich geen twee keer zeggen. Hij ging eerst aan de slag met AI en bewerkt de foto zodanig tot hij tevreden is en het geheel gaat afdrukken. Dan komt zijn volgende stap: schilderen. In dit geval zijn het gekleurde stippen die voor het gezicht lijken te zweven dankzij de epoxylaag die er uiteindelijk overheen gegoten is. “Dankzij de epoxy komt mijn werk tot leven.”
“Ik vind het fantastisch dat mijn kunstwerk in het museum hangt.” De volgende stap is bij kunstliefhebbers aan de muur. “Het is een lastige stap, maar ik help graag om dat blije gevoel te ervaren als mijn werk bij jou thuis hangt.”
Tekst: Janita Baron
Fotografie: Johan Brouwer