"Jongeren met autisme kunnen anders zien, horen of voelen"
In het hart van Lemmer vind je sinds 2023 een bijzondere plek: het Papageno Huis Fryslân, een ontwikkelhuis voor jongeren en jongvolwassenen met autisme. De voormalige gereformeerde kerk is volledig verbouwd tot een lichte, open ontmoetingsplek, met hoge kerkramen, sfeervolle zithoeken, tafels, een vleugel, planten en meubels gemaakt van oude kerkbanken.
Wie binnenstapt, ziet direct de levendigheid: vrijwilligers die samen breien, deelnemers van het vitaliteitsprogramma die de ochtend afsluiten met een betaalbare lunch aan de stamtafel, reuring in de keuken, en mensen die aan de tafels zitten en met elkaar in gesprek zijn.
Een huis vol activiteiten
Floormanager Jitta Huizinga is dagelijks op de werkvloer te vinden. Zij zorgt voor de planning, werkt met vrijwilligers en organiseert een breed scala aan activiteiten. “We organiseren heel veel, vooral op cultureel gebied”, vertelt ze. “Er is een muziekcafé, er zijn workshops en exposities, markten, verschillende concerten, films. Lezingen en ook ons open podium Try out Tongersdei op de eerste donderdag van de maand. Iedereen die wil optreden kan zich inschrijven: van een ‘sing a song’ op piano tot een zang-gitaar-duo. Het is gratis te bezoeken. We kunnen alle kanten op, we zijn creatief genoeg.”
Onder één dak
Locatie-directeur Daniëlle Raab vertelt dat het Papageno Huis een plek is waar jongeren met autisme kunnen wonen, leren en werken. “We hebben zeventien appartementen waar bewoners tijdelijk een aantal jaren wonen en zestig dagbestedingsplekken. Onder begeleiding leren ze hoe ze zelfstandig kunnen wonen en werken. Daarnaast is het een open huis waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en waar bezoekers zich welkom voelen.”
Daniëlle benadrukt dat autisme een andere manier van informatie verwerking is en invloed heeft op alle levensterreinen. “Jongeren met autisme kunnen anders zien, horen of voelen. Sociale signalen interpreteren of onverwachte situaties kunnen lastig zijn. Structuur en duidelijkheid helpen, maar vaak komen er ook bijzondere talenten of sterke interesses naar voren. Het zou zo fijn zijn als de samenleving meer tolerantie toont en ziet hoe ze écht zijn.” Jitta vult aan: “Je ziet autisme niet aan de buitenkant."
Momenten om te koesteren
“Een moment waarin het concept goed tot zijn recht kwam", vertelt Danielle trots, "was tijdens ‘Het Frans Theater Diner- Ratatouille’. Bewoners, vrijwilligers en bezoekers genoten van theater, muziek, eten en drinken. Dat was wel heel bijzonder hoor!”
“Wat ik heel mooi vond”, vult Jitta aan, “was dat een bewoner tijdens het UIT-festival op de piano ging spelen, het was muisstil, de ruimte vulde zich met de muziek en iedereen was ontroerd. Prachtig.”
Van ontmoeten naar groeien
Bezoekers zijn dagelijks welkom om iets te drinken, vers gebakken taart te eten, een optreden in het weekend bij te wonen of een expositie te bekijken. Ook is het mogelijk de Kerkzaal als eventruimte te huren.
Jongeren doen mee in de keuken, de bediening of bij activiteiten. Zo ontmoeten ze nieuwe mensen en ontdekken ze talenten: in muziek, kunst, horeca of techniek. Op die manier legt het Papageno Huis op een natuurlijke manier de verbinding tussen jongeren met autisme en de samenleving om hen heen. Er is nog ruimte bij de dagbesteding, dus nieuwe aanmeldingen zijn welkom.
Het volledige programma vind je op papagenohuisfryslan.nl
[kader]
Dit artikel is het eerste deel van een drieluik over het Papageno Huis Fryslân. In dit deel lees je over de plek zelf. Later vertellen we meer over de vrijwilligers en de bewoners.
[kader]
Het verhaal achter Papageno
Het Papageno Huis is opgericht door Jaap en Aaltje van Zweden. Hun zoon Benjamin, die autisme heeft, liet hen ervaren hoe belangrijk muziek kan zijn voor ontspanning, communicatie en ontwikkeling. Muziektherapie bleek voor hem een sleutel tot contact, een ontdekking die leidde tot de oprichting van Stichting Papageno.
De stichting ondersteunt kinderen en jongeren met autisme via muziektherapie, dagbesteding en wooninitiatieven zoals de Papageno Huizen. In Nederland werken inmiddels zo’n tweehonderd muziektherapeuten met deze methode.
De naam Papageno komt uit Mozarts De Toverfluit. Papageno is een warme, eenvoudige vogelvanger die leeft voor muziek, contact en gezelligheid. Die sfeer vormt de kern van het Papageno Huis: een plek waar jongeren zich veilig voelen, zichzelf kunnen zijn en via muziek en ontmoeting kunnen groeien.
