Nieuws

Bulgaarse tattoo artist Mihaila voelt zich sterk verbonden met Friesland: “Ik ben bang dat mensen blind worden voor het echte handwerk”

Door: Janita Baron

Mihaila Mihaylova (1989) staat sinds ze in 2012 in Oudehaske kwam wonen bekend als Mimz. “Nederlanders kunnen mijn naam Mihaila niet goed uitspreken, dus Mimz.” Ruim twaalf jaar geleden wordt ze tijdens een zomerbaan als tattoo artist in Sunny Beach (Bulgarije) verliefd op een Fries. Hij nodigt haar uit in Oudehaske en voor ze het weet heeft ze hier een gezin én een bloeiende carrière opgebouwd. “Ik ben wel een beetje zenuwachtig voor dit gesprek. Maar, dit is positief spannend.” En dat is begrijpelijk, jezelf laten zien en jouw verhaal in woorden vertellen is anders dan jezelf in beeld, of in haar geval tattoos, uitdrukken. Een goed gesprek volgt met deze intrigerende jongedame. Het is de hoogste tijd dat meer mensen kennis met haar kunst én haar verhaal maken. Omdat het je leven zoveel rijker maakt. Om in haar eigen woorden te blijven: “ik wil bruggen bouwen en deuren openen.”

Mihaila Mihaylova
Mihaila Mihaylova Foto: Johan Brouwer

“Ik ben zo blij met de rust hier. Ik kom uit de grote stad in Bulgarije. De eerste keer hier was echt een cultuurshock, waar zijn de mensen? Waar ben ik beland? Nu weet en besef ik hoe fijn het hier is.” Het is geen gemakkelijke start in Nederland. Mihaila spreekt op dat moment de taal nog niet, wel Engels. Ze wordt zwanger van een tweeling die te vroeg geboren is. Inmiddels staan deze twee gezonde meiden op het punt om naar de middelbare school te gaan. Een nieuwe fase die aanbreekt.

Een droom, een doel 

Haar meiden gaan richting de leeftijd die Mihaila heeft als ze besluit om tattookunstenaar te worden. Dit besluit neemt ze als haar vader thuiskomt met zijn eerste tattoo. Ze moet lang wachten. Eigenlijk hoopten haar ouders dat ze haar mening zou veranderen. Uiteindelijk kunnen ze niet anders dan haar met haar negentiende verjaardag toestemming geven voor haar eerste tattoo. Het wordt een spin. Hierna zullen vele andere volgen, inclusief degene die ze op zichzelf zet om het vak te leren.

Het is niet gemakkelijk om tattookunstenaar te worden in Bulgarije. Het was op dat moment, Mihaila is dan 20 jaar oud, niet gewoon voor vrouwen om dit als vak te kiezen. Een echte opleiding is er ook niet. Ze moet dus met praktische oplossingen komen om haar droom wél te laten uitkomen. “Als ik iets wil, ga ik er voor.” Een paar jaar later werkt ze zomers op Sunny Beach en de rest? Is inmiddels bekende geschiedenis. Nu heeft ze haar eigen zaak in Oudehaske, een eigen plek én een mooi gezin. “Kijk om je heen, vind het plezier en zie wat je allemaal hebt.”

Kijk om je heen, vind het plezier en zie wat je allemaal hebt.

Krachtige tattoos

Ze haalt kracht uit haar tattoos. Deze zijn symbolisch voor haar. “Op het moment dat je getatoeëerd word kost het zoveel energie. Je moet door de pijn gaan en daarna word je er sterker van. Zo kun je het zien. Je kan het ook nog op een diepere laag bekijken. Als je wordt getatoeëerd moet je lichaam genezen, ik heb het gevoel dat je immuunsysteem wordt geboost.” Ze vertelt dat tattoos in vele culturen als een overgangsritueel worden gezien.

Als je in de geschiedenis van tattoos duikt ontdek je ook hoe ze door vele culturen gebruikt worden op verschillende manieren. Ze deelt een fascinerend verhaal over Bulgaarse vrouwen die zichzelf met tattoos beschermen tijdens de Ottomaanse overheersing. “Eind negentiende en begin twintigste eeuw zetten Bulgaarse vrouwen tattoos als bescherming tegen ontvoering en verkrachting. Ze geloven dat deze ontwerpen, vaak op handen en armen, een schild zijn die laat zien dat ze onaantastbaar zijn.

Meestal werden deze tattoos door oudere dorpsvrouwen gezet met een mix van roet van verbrand hout of lampzwart gemengd met water, melk of moedermelk voor een betere hechting. Soms voegden ze kruiden of houtskool van heilige vuren toe. Het proces was pijnlijk, werd uitgevoerd met naalden of doornen en duurde uren. Vaak tijdens rituelen met gebeden om kracht. De tattoo vervaagde na verloop van tijd en moest worden bijgewerkt. Tattoos zijn bescherming geweest voor vele vrouwen. Kijk maar verder naar andere culturen, er zijn zoveel verhalen…”


Mihaila Mihaylova - Johan Brouwer

Een derde kindje

In Oudehaske start ze een eigen zaak waar ze veel vaste klanten heeft. Natuurlijk zet ze ‘klassieke’ tattoos maar haar reputatie is zo sterk dat er ook vaste klanten komen die alleen maar de plek aanwijzen zodat Mihaila haar eigen gang kan gaan omdat ze vertrouwen op haar kunst. Deze plek is ook haar kindje, dit heeft ze eigenhandig opgebouwd. Haar klantenkring? Van taxichauffeurs tot chirurgen en van gevangenisbewakers tot dominees én beppetjes van zeker 80 jaar oud.

Omdat ze urenlang met deze mensen in één ruimte zit worden er vaak intensieve en echte gesprekken gevoerd van mens tot mens. Velen zetten een tattoo omdat er grote gebeurtenissen in hun leven zijn. “Grote gebeurtenissen vragen om kunst. Van geboorte tot overlijden en alles wat er tussenin gebeurd.” Mihaila weet als geen ander dat niet iedereen thuis kunst heeft hangen maar hun huid? Die vertelt vele verhalen.

Grote gebeurtenissen vragen om kunst. Van geboorte tot overlijden en alles wat er tussenin gebeurd.

Die verhalen, de manier van uitdrukken, blijven haar fascineren. “ik ben dankbaar dat ik zoveel verschillende stijlen mag ontdekken en inzetten om iets moois te maken. Je ontdekt tradities, geheimpjes, symbolen…” En het tofste? Tattoos kunnen mensen transformeren. Het doet zoveel met mensen, met hun energie, hun zelfvertrouwen, je kan het je niet voorstellen. Ik had laatst nog zo’n bijzondere klant, de volgende dag zag ik een ander mens.”

De wereld is groter

Deze ruimere blik op de wereld om je heen, dingen op een andere manier leren zien gunt ze anderen ook. Natuurlijk bedoelt ze niet dat iedereen nu een tattoo moet laten zetten. Ze gunt wel iedereen kunst in het leven toe. En zeker, tattoos zijn voor haar ook zeker kunst. Maar er zijn zoveel soorten kunst. Kunst laat je anders naar de wereld kijken, kunst leert je nieuwe perspectieven, nieuwe verhalen, nieuwe culturen kennen. Buiten je eigen wereld kijken maakt je rijk gelooft deze jongedame.

Zelf omringt ze zich, ook in haar shop, met vele toffe kunstuitingen die verwonderen en/of aan het denken zetten. “Ik vind alles interessant.” Ze kletst honderduit over alle bijzondere kunstwerken en beeldjes die er te zien zijn. Ze waardeert vooral het vakmanschap wat er achter zit. “Ik ben bang dat mensen blind worden voor het echte handwerk…”

Wat is thuis? 

Het is een vraag die vele immigranten zichzelf regelmatig stellen. Ook Mihaila vraagt het zich tijdens het gesprek hardop af. “Mijn moeder en stiefvader wilden graag mijn dochters zien opgroeien en zijn uiteindelijk naar Duitsland verhuist. Mijn moeder kon daar als schoonmaakster in het ziekenhuis aan de slag op de afdelingen pathologie en neonatologie; de cirkel van het leven dus. Mijn stiefvader was gevangenisbewaker in Bulgarije en is koerier geworden. Nu gaan ze bijna met pensioen en willen ze graag terug naar Bulgarije, naar hun roots. Daardoor speel ik soms ook met de gedachte: wil ik ook terug?”

Nu gaan ze bijna met pensioen en willen ze graag terug naar Bulgarije, naar hun roots. Daardoor speel ik soms ook met de gedachte: wil ik ook terug?”

Mihaila’s ogen glimmen bij haar beschrijving van Bulgarije: echte natuur, één grote wildernis zoals zij het noemt met bergen, grotten, zee, rivieren… De bekende Valley of Roses. Maar ook de geschiedenis en de mysteries. “Maar hier heb ik mijn gezin opgebouwd, een naam opgebouwd, mijn bedrijf opgebouwd. Ik kwam hier met de droom om tattoo-artiest te worden. Ik was zo onder de indruk van hoeveel vrouwen hier een eigen tattooshop hebben. Dat wilde ik ook. En nu heb ik hier alles. Laat ik dat dan achter?”

Expositie in Museum Joure

En nu hangt haar andere kunst, gemaakt in haar vrije tijd, voor het eerst op een groepstentoonstelling in Museum Joure over ambacht. “Ik houd van tatoeëren, maar ik ben op een bepaalde manier beperkt. Het is een samenwerking die ik aanga om iemand anders fantasie tot leven te brengen.” Daarom is het ook fijn om naast je werk tekeningen en aquarellen te maken die helemaal van jezelf zijn. Ze blijft continue het plezier van creëren opzoeken. “Ook als mensen het niet leuk vinden, ook als het raar is. Ik wil gewoon iets met plezier en passie opleveren. Ik hoop dat meer mensen dát zien.”

Ook als mensen het niet leuk vinden, ook als het raar is. Ik wil gewoon iets met plezier en passie opleveren.

Mihaila Mihaylova
Mihaila Mihaylova