“De diversiteit is even groot als het talent” - Museum Joure

Tekst en foto's: Janita Baron

Ale Hosper, 86 jaar uit Broek: 

Broekster (steande) klok nr. 1

Zelf een klok maken terwijl je geen klokkenmaker bent? Dat kan gewoon blijkt uit dit prachtige voorbeeld van Ale. Er is veel te zien: een oude tekst, vadertje Tijd op de slinger én natuurlijk alle techniek die ervoor zorgt dat deze klok kan lopen op basis van twee gewichten. Er zit duidelijk veel liefde voor de verschillende ambachten die zichtbaar en onzichtbaar in deze klok verwerkt zitten. En het jaartal A.D. 1975 draagt.

De tekst van Augustinus "Wij zijn de tijden. Zoals wij zijn, zo zijn de tijden" gaat over de maatschappij die direct afhankelijk is van het karakter en het gedrag van de mensen zelf. Het is een overtuiging die past bij Ale. Maar dan moet de tekst wel in het Fries “omdat de klok in Friesland gemaakt is.” Het uurwerk is juist gebaseerd op de Eiffeltoren, of had je dat al opgemerkt?

“De weg is minstens zo interessant als het eindproduct” meent Ale, hij heeft er dan ook jaren over gedaan. Hij heeft zich er in verdiept en alle onderdelen zelf, soms met hulp van specialisten, gemaakt. Kijk nog maar eens goed naar de klok en geniet mee van alle handgemaakte details.

Kim van Aalderen, 37 jaar uit Sintjohannesga: 

Early Bird

Het oog van de vogel volgt mij tijdens een bezoek aan de tentoonstelling. In eerste instantie zie je duidelijk de vogel, een merel. Als je nog eens goed kijkt zie je dat de achtergrond bestaat uit theezakjes, verpakkingsmateriaal, zilverfolie én DE-punten. Waarom een merel vraag ik mij hardop af? En, waarom een Engelse titel? Er zitten vast meer letterlijke en figuurlijke lagen in dit schilderij. Een goed gesprek met Kim geeft gelukkig heldere antwoorden.

“De merel wordt ook wel Early Bird genoemd, de vroege vogel. Daarnaast is het een koffiesoort van Douwe Egberts geweest.” Haar vader was beveiliger bij DE in Joure. Kim is dus echt opgegroeid met het merk. Als de oproep van het museum voorbijkomt, begint haar creatieve gedachtestroom. Ze besluit om zichzelf uit te dagen en de ondergrond te creëren met eerdergenoemde materialen. “Als dit nou niet werkt, dan heb ik echt een probleem”, realiseert ze zich tijdens het maken. Het was voor haar een nieuwe uitdaging, uitprobeersel zelfs, in haar langere reeks van vogels schilderen.

Hoe toepasselijk: een merel staat ook voor een nieuw begin. “Dit ga ik vaker doen”, klinkt het beslist.

Anca Blok, 32 jaar uit Joure:

Lipkje Ferwerda – klokkenschilder. 

Het vakmanschap straalt je tegemoet in dit grote kunstwerk van Anca. Ze heeft een eigenzinnige manier gevonden om portretten te maken: houtskool op doek met vouwen en rafelrandjes. Hierdoor gaat het gezicht nog meer leven en wil je diegene beter leren kennen. Wat we wel direct al af kunnen lezen: Lipkje is een lieve ambachtsvrouw.

In het portret is de ziel voelbaar. Dat is kenmerkend voor de kunstwerken van Anca. “Voordat ik begin ga ik eerst in gesprek met de geportretteerde zodat ik een helder beeld en er een gevoel bij heb.” In eerste instantie is Anca zich gaan verdiepen in de verschillende ambachten. In die zoektocht komt ze Lipkje Ferwerda tegen. De keuze voor haar blijkt eenvoudig geweest te zijn. “Je ziet altijd mannen en hun (oude) ambacht. Dit is juist een ambachtsvrouw die ik wilde vastleggen zoals ze is: een nuchtere en stoere vrouw die ook een zachte kant heeft.”

Anca is ook het gesprek met Lipkje aangegaan over wat het vak voor haar betekent. Kun jij dat antwoord als beschouwer ook uit dit kunstwerk halen?

Herman Nijholt, 70 jaar uit Joure: 

Meneer Houtman wankelt

Een hele hoek voor zichzelf: Meneer Houtman, de Gele Hond én een stuk uit zijn archief. Het is een hele installatie die ons een verhaal vertelt over zijn belevenissen door de jaren heen. Meneer Houtman is ontstaan nadat Herman met pensioen ging. Hij had nog nooit beeldende kunst gemaakt – dus dat wilde hij graag alsnog gaan proberen. Maar omdat er zoveel bij komt kijken én beelden best veel ruimte in kunnen nemen bedacht hij dat het een fotoproject moest worden met steeds hetzelfde beeld.

Nou ja, hetzelfde? We zien Meneer Houtman op de fiets, van een trap lopen, op het strand et cetera. Telkens dezelfde figuur, maar in een andere houding. Dit kan doordat het beeld is gemaakt van underlayment, bouten en vleugelmoeren zodat het elke denkbare houding kan aannemen. Na ruim vijftig foto’s is het project afgerond met een boek én neemt Meneer Houtman waardig afscheid van zijn publiek. Alhoewel, als je nog eens goed kijkt zie je dat hij aan het wankelen is geslagen en dat twee stoelpoten al afgebroken zijn…

Leuke details: de Gele Hond is gemaakt van een paar versleten klompen en voor de gezichtsbeharing van Meneer Houtman is een houten handveger gebruikt. Hij weegt ruim twintig kilo.

Emily, 14 jaar uit Heerenveen: 

Time for tea and coffee

De prachtige kleuren trekken mijn aandacht naar dit werk dat duidelijk gesigneerd is met Emily. Je ziet meteen dat het niet getekend of geschilderd is omdat de koffiebonen zichtbaar blijven achter de kopjes en theezakjes. Is het wellicht een linosnede? Of heeft Emily misschien een andere techniek toegepast?

Emily blijkt uit een kunstenaarsfamilie te komen waar ze thuis de beschikking heeft over linoplaten en een drukpers. Ze maakt regelmatig zogenaamde linosneden – een druktechniek. Inmiddels heeft ze een eigen wijze gevonden om aan de slag te gaan: met de hand over elkaar heen stempelen in plaats van drukken. “Ik vind het een leuke techniek.” Ze vertelt hoe ze meerdere versies heeft gemaakt, gezocht heeft naar de juiste compositie en kleuren. Leuk detail van deze ontdekking is dat op deze manier linosneden maken voor veel meer mensen toegankelijk wordt.

Het is vooral een vrolijk werk geworden die herinnert aan de gezelligheid van samen koffie en thee drinken. Het is altijd een goed idee om daar tijd voor te maken toch?

 De tentoonstelling ‘Het ambacht van Joure’ is te zien t/m 1 maart 2026.