Op Nij Feriene uit Bantega legt
met Ûnderhûdsk de lat hoog

Voorzitter Marten Wesselius trapt af: “Toneelvereniging Op Nij Feriene is in 1978 opgericht, met als doel om jaarlijks een voorstelling voor het dorp te spelen. Net als in veel andere dorpen fungeerde de schoolmeester meestal als regisseur en werden de geijkte stukken op de planken gebracht. Twee volle zalen en dat was het. De vereniging wilde de lat hoger leggen, zich blijven ontwikkelen en spelers uitdagen het beste in zichzelf naar bovenste halen en koos ervoor om professionele regisseurs in te huren. Met als gevolg een diverser aanbod van stukken en een duidelijke ‘boost’ in kwaliteit. We waren ook aangesloten bij de Stichting Amateur Toneel Friesland.”

Grote schoenen om te vullen

“Het keerpunt kwam met de opvoering van ‘One Flew Over the Cuckoo's Nest’ (‘Ien Fleach Oer it Koekoeksnêst’). Inderdaad, grote schoenen om te vullen. De regisseur reageerde aanvankelijk sceptisch op onze keuze: ‘Wie zijn jullie om te denken dat jullie dat stuk kunnen spelen?’ Wij hielden de poot stijf en de uitvoering werd een doorslaand succes.
Dat smaakte naar meer. Met het stijgende niveau en de toenemende kaartverkoop groeide ook de ambitie. In de jaren daarna volgden onder andere ‘Wát in Teater’, ’The Green Mile’ , Walk the Line en vele andere bekende producties.”

Ûnderhûdsk - Een oorlogsstuk met impact

Voor dit jaar sprak de artistieke commissie de wens uit om een stuk over de Tweede Wereldoorlog op te voeren, vooral omdat het dit jaar 80 jaar geleden is dat Duitsland capituleerde en er vrede in Europa kwam.
Het ‘Dagboek van Anne Frank’ werd overwogen, maar dat was al vaak gespeeld. Uiteindelijk kwam een ander stuk naar voren: ‘Under the Skin’, een aangrijpend toneelstuk uit 2013 van de Israëlische toneelschrijver Yonathan Calderon. Het stuk vertelt het waargebeurde verhaal van een liefdesrelatie tussen de lesbische nazi-officier Ilse Kohlmann en Lotte, een van de vrouwelijke Joodse gevangenen in het concentratiekamp Neuengamme, vlak bij Hamburg. Speciaal voor Op Nij Feriene werd dat stuk vertaald naar het Fries door Anja Steegstra en kreeg het de titel ’Ûnderhûdsk’.

In dit stuk spelen de twee Joodse meisjes Lotte en Ida een centrale rol. Ze worden tewerkgesteld in Neuengamme en komen onder het gezag van de sadistische kampleidster Ilse. Na verloop van tijd ontstaat er een complexe relatie tussen haar en een van de Joodse meisjes – een onmogelijke liefdesrelatie in een tijd waarin zulke gevoelens levensgevaarlijk waren. Het is een spannend en aangrijpend verhaal dat diep in de menselijke psyche duikt om te onderzoeken wat macht en liefde met mensen kan doen. Regisseur Marc van der Veen over Ûnderhûdsk: “Het is een relatief kort maar indringend toneelstuk dat vele lagen heeft. Het vergt van de speelsters het uiterste aan inlevingsvermogen om daar een goede vertaalslag van neer te zetten."

Marc begon in 2016 aan de regieopleiding in Leeuwarden. Hij was van jongsaf lid van Op Nij Feriene, waar zijn liefde voor toneel is ontstaan. In 2019 ronde hij zijn opleiding tot regisseur af met de eindregie van de uitvoering van Op Nij Feriene van dat jaar en heeft hij in de daaropvolgende jaren een brede ervaring opgedaan als regisseur bij andere verenigingen en Iepenloftspelen. Marc van der Veen: “Toen het oorlogsdrama Ûnderhûdsk ter sprake kwam binnen de artistieke commissie, voelde ik me geroepen om dit op te pakken. We vonden geen regisseur die echt bij dit stuk paste, dus besloot ik het zelf te doen."

Vrijwilligers: De drijvende kracht achter Op Nij Feriene

De vereniging telt circa 23 leden en 15 jeugdleden. Vrijwilligers spelen, zoals in vrijwel elke kleine gemeenschap het geval is, een cruciale rol: van decorbouw en grime tot parkeren en horeca. Op Nij Feriene blijft zich ontwikkelen en vooruitkijken. De regisseurs voor 2027 en 2028 zijn al vastgelegd, en de plannen voor het 50-jarig bestaan in 2028 worden nu al gesmeed. Een ding is zeker: dit kleine dorp blijft groot in theater.

Kadertje:

Ûnderhûdsk

Dit absurde waargebeurde verhaal ten tijde van de Tweede Wereldoorlog gaat over een Joods meisje (Lotte) en een kampcommandante (Ilse). Ze krijgen een onmogelijke liefdesaffaire.
Hoe ver ga je om te overleven ten tijde van oorlog? Het stuk duikt diep in de menselijke psyche om te onderzoeken wat macht en liefde met mensen kan doen.

Voor Op Nij Feriene uit Bantega is dit stuk vertaald naar het Fries door Anja Steegstra.

Opvoerdata: 8, 10, 11, 12, 13, 15, 17, 19 april 2025

Locatie: Het agrarisch bedrijf van de familie Van der Avoird aan de Breedschar 4 in Bantega.

.