Reina Greet uit Nij Beets schrijft kinderboeken in het Fries en Nederlands: ‘Fan ierappelstokjes oant molkeblabs’

Als jong meisje groeide Reina Greet op in Jannum, een klein dorp in het noorden van Fryslân. In weer en wind fietste ze ’s ochtends naar school in Dokkum en ’s middags weer terug. “Ik wie echt in bûtenfamke.” Ze werkte enkele jaren als fysiotherapeute in Gorredijk, maar moest helaas wegens ziekte stoppen. Opeens had Reina Greet zeeën van tijd; ze pakte pen, potlood en papier en begon te schrijven. Niet gewoon schrijven maar met fantasie en verbeelding.

Lekker eigenwijs

Haar eerste verhaal ‘Minze de Mûs en de fleanende ûnderbroeken’ schreef ze voor ‘It grutte Foarlêsboek’. Ze kwam op het idee toen ze zag hoe haar eigen kinderen in de badkamer hun onderbroeken naar de wasmand gooiden en bedacht dat ze dat wel kon gebruiken voor een boek. Zo vertaalt Reina Greet kleine dagelijkse dingetjes naar een fantasieverhaal. Er volgden meer kinderboeken. Ze schreef korte verhalen voor het Simmerboek en het Winterboek, een Fries lees- en doeboek van de Afûk, de instelling die de Friese taal en cultuur promoot en ook boeken uitgeeft in de Friese taal. Reina & Greetje schreef ook verhalen en gedichten voor het project ‘Tomke’, voorleesboekjes voor peuters in het Fries. Verder werkte ze mee aan de boekjes voor kinderen van vier tot acht jaar van het project ‘Keimpe de Krokodil’. Hiervoor schreef ze Friese gedichten met verfrissend en verrassend taalgebruik zoals:  

Ik bliuw foar altyd eigenwiis

Twa kear yn’t jier myn jierdei fiere
Of hynsteride op in ko
Bern kinne alles, ja dochs seker.
Ik fyn fan wol. Wat tinksto?

Nederlandstalig prentenboek

Haar nieuwste boek heet ‘Lang zal Eland leven’, een Nederlandstalig prentenboek. De tekst is geschreven door Reina & Greetje en Leonie Verbrugge verzorgde de illustraties. Het boek gaat over de relatie tussen een kleine eekhoorn en een grote eland die dikke maatjes zijn, maar die helaas afscheid van elkaar moeten nemen. “It is in boek foar lytse en grutte minsken. It ferhaal rekket jong en âld.”

“Zeg, Eekhoorn, wat ga je nu doen Hier?”
“Ik ga op pad naar Overal en Daar. Want Daar is Eland Overal.” 

Het boek is te koop bij enkele boekwinkels in verschillende delen van het land. Reina Greet is zelf bij de boekenzaken langsgegaan om haar boek te promoten. Veel boeken verkoopt ze ook via haar eigen website. “Ik pak de boeken sels yn en stjoer se op út Nij Beets wei.”

Inspiratie

Momenteel werkt Reina & Greetje samen met illustratrice Barbara de Ruiter aan een nieuw boekproject van de Afûk. In het tijdschrift Heit & Mem is een oproep geplaatst om foto’s op te sturen van voorwerpen die kinderen in hun broekzak hebben. “Se ha fan alles opstjoerd. Stientsjes, stikjes tou, kralen, snoeppapierkes, fearen en sels sân fan it strân fan Skylge. Ik skriuw der ferhalen en gedichten by.” 

Bern wurde mear yn in ferhaal lutsen at se in écht boek yn hannen ha. Se sitte yn in boek en ferdwine deryn

Inspiratie voor verhalen haalt Reina Greet uit het observeren van jonge kinderen en uit haar eigen jeugdherinneringen. Zo herinnerde ze zich dat vroeger mensen uit de grote stad bij haar pake op de boerderij langskwamen om mest op te halen voor hun rozentuin. “Ik ha dat yn in ferhaal fan Tomke brûkt, want Tomke smart ek in bytsje dong op himsels omdat er tinkt dat er dan groeie sil.” 

Schrijven is voor Reina Greet niet altijd even gemakkelijk. Soms komen de woorden en zinnen niet vanzelf uit haar pen. Vaak struikelen de woorden overelkaar en komt er even niks op papier, maar ze heeft geleerd altijd te blijven proberen. Probeersels verdwijnen soms naar de prullenmand, maar dan recht ze haar rug en doet een nieuwe poging. “As de wurden net komme, gean ik bygelyks tekenjen, skilderjen of borduurjen. Dêrnei komt der wol wer wat. Foar my is it ek faak in ferrassing.”

Echte boeken

Al rondlopend in een boekenwinkel valt het grote aantal kinderboeken op. Er zijn boeken voor alle leeftijden, in verschillende formaten en met allerlei soorten verhalen. Het is nauwelijks voor te stellen dat in Nederland steeds minder gelezen wordt. Aan het aanbod ligt het in elk geval niet. “Der is in grutte rykdom oan boeken en der bliuwe ek altyd mear boeken kommen.” 

Reina Greet heeft een duidelijke voorkeur voor echte boeken. Boeken die je kunt zien, voelen en ruiken. Boeken met een prachtige voorkant en van echt papier. Ongetwijfeld zal een papieren boek ook vaker gelezen worden dan een boek op een laptop of e-reader, omdat het boek zichtbaar is als het op tafel ligt of in de kast staat. “Bern wurde mear yn in ferhaal lutsen at se in écht boek yn hannen ha. Se sitte yn in boek en ferdwine deryn.” 

Yn ‘e biblioteek binne safolle boeken foar it gripen

Om het leesgedrag van kinderen te stimuleren, is het volgens haar vooral van belang dat we kinderen altijd boeken blijven aanbieden en dat ouders vooral veel voorlezen. De bibliotheek speelt ook een belangrijke rol: “Yn ‘e biblioteek binne safolle boeken foar it gripen.”

Memmetaal

Tenslotte breekt Reina Greet nog een lans voor het Fries, omdat het zo mooi is om in de eigen memmetaal te schrijven en te lezen. Haar favoriete Friese woord is ‘sabeare’, omdat je er als schrijver zoveel mee kan. “Sabeare kin fan alles wêze. It is ûneinich.” Ze bedenkt zelf ook graag nieuwe Friese woorden. Woorden die ze kan gebruiken in haar verhalen vol fantasie en verbeelding. “Us bern ieten in kear patat en brûkten doe it wurd ‘ierappelstokjes.’ En wat tochtst fan ‘molkeblabs’? Dat is in moai bernewurd foar yoghurt.” 

Tekst: Remco Hofman
Foto’s: Reina Greet en Remco Hofman