Douwe Zwaga: “Liever een hele week geen eten, dan één uur geen mensen om mij heen”

De nu 76-jarige Douwe Zwaga groeide op in Steenwijk. Nadat hij de kweekschool bij de nonnetjes in Steenwijkerwold had afgerond, werkte hij vier jaar in Tollebeek voordat hij in 1972 solliciteerde bij de Mgr Scholtensschool in Wolvega. “Ik weet het nog goed”, vertelt Douwe. “Mijn moeder had de rode bieten klaar toen ik om half zes thuiskwam. Om zes uur was ik in Wolvega bij Tjitte Bootsma, voorzitter van het schoolbestuur. Hij verwees mij door naar Henk Wörsten de directeur van de school, maar die was niet thuis. Zijn vrouw zei dat ik de volgende dag maar terug moest komen. De volgende ochtend had ik om tien uur een gesprek met Henk. Samen gingen we om twaalf uur naar de school, waar Tjitte ook was. Ik kreeg meteen te horen dat ik aangenomen was. Ik vroeg hun hoe ze dat zo snel wisten. Ze antwoordden dat ze mijn uitspraak: ’Ik weet wel wat ik niet wil, maar ik weet nog niet precies wat ik wel wil’ wel konden waarderen.”

Mooie jaren
Dit was de start van zijn loopbaan in het onderwijs. Douwe werd naast leerkracht op deze basisschool ook voorzitter van alle Jenaplan scholen in Friesland en werkte maar liefst veertien jaar in Wolvega. “Het was een prachtige tijd,” herinnert hij zich. “Ik deed nog van alles naast het lesgeven op school, zoals het kinderkoor en de kindernevendienst. De kerstviering van school deden we altijd in de kerk. Een keer in de maand was er op vrijdagavond klaverjassen voor de ouders op school, met een drankje erbij. Heel gezellig.”

Niet naar Emmen
Na verloop van tijd vond Douwe dat het tijd werd voor een nieuwe stap. Hij solliciteerde in Emmen. De gesprekken waren al zo ver dat ze hem daar graag wilden hebben, toen zijn vrouw Jannie en hun drie kinderen hem na het laatste gesprek meedeelden dat zij niet van plan waren naar Emmen te verhuizen. “Zelf had ik er veel zin in, maar mijn gezin wilde niet mee. Dan houdt het op”, blikt hij terug. “Emmen ging niet door. Ik bleef in Wolvega, maar keek wel om mij heen.”

Wel naar Joure
Enige tijd later lag hij geveld door een hernia plus een operatie in Zwolle in het ziekenhuis. Daar vernam hij dat de Sint Willibrordusschool in Joure een nieuwe directeur zocht. “Door mijn werk als voorzitter van de Jenaplan scholen, kende ik de school, het hoofd van de school frater Henk Schilders en de mensen daar al. Op donderdag belde ik mevrouw Bulsing van het schoolbestuur en zei dat ik belangstelling had, maar dat ik in het ziekenhuis lag en niks kon. Ik lag plat. We spraken af dat ik mijn sollicitatiebrief van Emmen mocht gebruiken. In twee jaar tijd was ik niet veel veranderd. Op zaterdag kwam ik thuis, het bed stond in de kamer. Er werd een boeket bloemen bezorgd. Het schoolbestuur van Joure wenste mij beterschap. Heel attent maar ik rekende nog nergens op.”

Op maandagavond ging de bel. Onder leiding van de toenmalige Pastoor Feijen stond er een delegatie uit Joure bij de familie Zwaga op de stoep. “Ik dreef in het zweet toen ze vertrokken. Dat was wat. Om half negen klonk opnieuw de deurbel. Daar stond het complete team leerkrachten van de school. Nadat zij vertrokken waren kreeg ik de boodschap dat ik na mijn herstel mocht komen. Er ging in Joure van alles gebeuren, er was veel uitdaging. De kleuterschool Pius X werd afgebroken en de leerlingen werden verdeeld over de beide katholieke scholen. De Willibrordusschool werd verbouwd tot basisschool. Tijdens mijn herstelperiode begon ik mee te draaien en kon ik mooi de bouw begeleiden. De eerste keer dat ik op school kwam in Joure, liep ik een rondje. De eerste persoon die ik tegenkwam was Tjeerd Brouwer, de koster van de kerk. “Goedemorgen, ik ken u niet,” zei hij. “Ik ben Douwe Zwaga, de opvolger van frater Schilders”, antwoordde ik. “Welkom”, zei Tjeerd. “Dan zul je mij vast nog wel eens tegenkomen.” Haha, mooi toch?”

Directeur Sint Mattheüsschool
Op 1 april 1984 werd hij officieel benoemd als directeur van de Sint Willibrordusschool in Joure. Jannie en de kinderen verhuisden mee en ze hadden het allemaal naar hun zin. Meester Zwaga voelde zich snel thuis. Hij kende niet alleen alle kinderen, hij wist ook wie de ouders en pakes en beppes waren. Andere zaken dan lesgeven aan kinderen vroegen ook zijn aandacht. “Het bestuur stond in die tijd voor een lastige opgave om de twee katholieke basisscholen samen te voegen tot één grote school. Na een sollicitatieprocedure werd ik benoemd als directeur van de nieuwe school. Op 9 juli 1992 vond de officiële opening van de nieuwe Sint Mattheüsschool plaats. Daarna begon de zomervakantie. ‘s Avonds stond ik daar moederziel alleen voor het gebouw. Ik was in tranen. Wat een verantwoordelijkheid. Tien jaar ben ik directeur geweest en daarna ben ik als directeur nog drie jaar toegevoegd aan het bovenschools management van de Bisschop Muller Stichting voordat ik in 2005 met vervroegd pensioen ging.”

Raadslid 
Net als zijn werkzame leven in het onderwijs heeft ook zijn periode van 2002 tot en met 2014 als raadslid voor het CDA hem veel energie gegeven. Hij houdt zich graag bezig met mensen en heeft veel interesse voor alles wat er bij hen speelt. “Liever een hele week geen eten, dan één uur geen mensen om mij heen,” stelt hij. Als raadslid ging hij vaak bij de mensen langs. Speelde er iets in de gemeente dan ging hij daar zelf naartoe.

Puzzelen
Een grote hobby van hem is legpuzzels maken. Jannie nam er in de coronatijd een voor hem mee en dat was het startsein voor een hobby, die een klein beetje uit de hand is gelopen. “Ik liet hardboardplaten op maat zagen bij de bouwmarkt en maakte er puzzels van Jan van Haasteren van 1000 stukjes op”, lacht hij. “Alle puzzels die klaar waren stapelde ik op. Het zijn er nu 131, een hoge stapel. Ik heb ze allemaal twee keer gemaakt.”

Kerstgroepen verzamelen
Een andere bezigheid, waarmee hij al vaker de publiciteit haalde, is zijn verzameling kerstgroepen waar hij in 1972 mee begon. In de loop der jaren is dat uitgegroeid tot een verzameling van 127 kerstgroepen, die hij door het hele huis uitstalde voor de feestdagen. Vorig jaar heeft hij een honderdtal groepen verkocht. De opbrengst daarvan ging naar een project in Afrika.

Lourdes
Douwe Zwaga spreekt open over het gegeven dat hij al sinds 2012 met kanker te maken heeft: “Het is goed onder controle en ik voel me goed. Vorig jaar ben ik naar Lourdes geweest. Ik heb daar een bijzondere ervaring gehad. Je gaat het heiligdom binnen door een grote poort. Na een half uur hield ik mij nergens anders meer mee bezig dan dat ik daar was. Ik heb mij er compleet in ondergedompeld. Bij de eindviering was er de handoplegging. Opnieuw gaf me dat zo’n bijzonder gevoel. Daarmee reisde ik de volgende dag terug naar Joure. Ik heb ‘mijn rugzak’ in Lourdes achtergelaten. Sinds die ervaring ben ik voor altijd ‘volgetankt’ zoals ik het zelf noem en heeft pijn mij niet meer in de macht.”

Fryske Marren Vitaal
Op dit moment zet hij zich als voorzitter van Fryske Marren Vitaal blijvend in voor het behartigen van de belangen van alle ouderen in onze gemeente. “Intermenselijk contact is zo belangrijk. Eigenlijk ben ik meer een doener dan een bestuurder. Ik ben een verbinder en ik hou van samen leven. De samenleving is een zelfstandig naamwoord, geef mij maar het werkwoord samenleven. Datzelfde geldt voor ontmoeting. Ik ga voor ontmoeten. Binnenkort organiseert Fryske Marren Vitaal de Internationale Dag voor Ouderen in Zalencentrum Sint Nicolaasga. Thema van de spreker is: Rust Roest; Blijf in Beweging. Piter Wilkens treedt op. Vanaf 13.00 uur is iedereen welkom. De toegang is gratis. De vele mooie initiatieven in onze gemeente stemmen mij blij en positief. Samen maken we er iets moois van.”