Face to Face Marieke Boon: “Ik heb geleerd dat ‘goed’ goed genoeg is”

“In de zomer van 2018 merkte ik dat ik heel onrustig en gespannen was”, begint Marieke Boon haar verhaal. “Ik had last van een hoge werkdruk in mijn functie als thema-adviseur passend onderwijs en zou eigenlijk meer taken moeten afstoten. ‘Neem rust’, zeiden mijn collega’s. Met mijn gezin – mijn man Meindert en onze twee kinderen – vertrok ik naar Wales voor onze zomervakantie. Daar in de natuur kon ik wel ontspannen, maar er waren ook signalen dat het niet goed met me ging. Zo vond ik het altijd heel leuk om in de 4x4 auto te rijden, maar dat wilde ik in deze vakantie echt niet. Ook had ik last van keuzestress, ik deed er bijvoorbeeld heel lang over om avondeten in te kopen.”

Antidepressiva
Toen Marieke na de vakantie weer aan het werk ging, kwam toch onverwachts de grote klap. “In de auto was ik plots hele stukken kwijt. Ook kreeg ik enorme paniekaanvallen”, vertelt ze. “Vanaf dat moment sliep ik niet meer. Ik kon alleen nog maar huilen en veranderde in een zielig hoopje. Mijn huisarts stelde de diagnose ‘burn-out’. Het was vervolgens heel lastig om goede hulp te vinden. Overal waren wachtlijsten. Ik kreeg wel slaapmedicatie en medicatie tegen mijn paniekaanvallen. Maar het hielp niet, ik kon helemaal niets verdragen. Zelfs de verjaardag van mijn dochter kon ik niet vieren, dat vond ik zó verdrietig.”

“Door niet of nauwelijks meer te slapen raakte ik in een depressie. Nachten lag ik in paniek wakker en overdag kwam er niets uit mijn handen. Ik kreeg andere medicatie en daarnaast voor het eerst antidepressiva. Door mijn huisarts werd ik uiteindelijk naar de crisisdienst van de GGZ doorverwezen, van daaruit ging ik vier keer per week naar de dagbehandeling. Hier kreeg ik onder andere creatieve therapie en psychomotorische therapie.”

Duf en angstig
Het mocht allemaal niet baten. Marieke verloor compleet de controle over haar leven. Haar paard, waar ze al tien jaar heel graag naartoe ging, bood geen rust. Ook sporten lukte niet meer. “Mijn hoofd sloeg volledig op hol en ik kon geen ei meer bakken. Ik was gestopt met werken en had het gevoel dat ik alles kwijt was. Ik, die altijd zo zelfstandig was en veel ondernam. Dat was heel moeilijk voor mij. Ik voelde me compleet nutteloos en een last voor iedereen om mij heen. Ik gleed nog verder af en tijdens de herfstvakantie op Texel was ik compleet de weg kwijt.”

“Uiteindelijk kwam ik in een GGZ-kliniek terecht, op de Medium Care. Ik had een ernstige depressie en kreeg meer medicatie. Dit hielp niet, ik werd er alleen maar duffer en angstiger door. De dagen in de kliniek waren enorm zwaar. Er was weinig te doen, ik had het gevoel dat ik de hele dag door alleen maar aan het wachten was. Op de psychiater, op het uitdelen van de medicatie, op een wandeling of een gesprekje met een verpleegkundige. Ondertussen bleef ik maar malen en malen in mijn hoofd.”

Suïcidepoging
Voor Meindert en de kinderen was de opname van Marieke ook heel heftig. Ze moesten thuis alle taken van haar overnemen en dat was heel zwaar. “Mij opzoeken in de kliniek was zeer confronterend voor hen”, zegt ze bewogen. “Ze zagen dat ik eigenlijk niet in de kliniek hoorde, maar wisten dat het thuis ook echt niet kon. Ze voelden zich vooral heel machteloos, het was verschrikkelijk voor ons allemaal. In een half jaar tijd was ik heel hard afgegleden. Met oud en nieuw 2018 mocht ik naar huis, maar ik zat nog steeds in mijn ergste nachtmerrie.”

“Op oudejaarsavond heb ik allemaal medicijnen verzameld en ingenomen. Alles was zwart en uitzichtloos en ik overzag de consequenties van mijn suïcidepoging niet. Met spoed werd ik in een ambulance afgevoerd naar de kliniek, waar opnieuw een opname volgde. Dat was het absolute dieptepunt. Ik kwam in de isoleercel. Ik voel mij nog steeds schuldig dat ik dit mijn gezin en dierbaren heb aangedaan.”

Levensreddende ECT-behandelingen
Marieke raakte in een psychose en haar psychiater stelde elektroshocks (ECT, zie kader, red.) voor, het laatste redmiddel. “Daarvoor moest ik vanuit de kliniek elders met de ambulance naar het MCL en het naastgelegen Jelgerhuis vervoerd worden, waar ik toen werd opgenomen”, vertelt ze verder. “In de ambulance lag ik op de brancard met drie man sterk om mij heen. Dat beeld bevestigde voor mij dat het echt heel slecht met mij ging. Ik was zo bang en door de psychose ook heel achterdochtig. Ik snapte er helemaal niets meer van en dacht in allerlei complottheorieën. Zo raakte ik bij het infuus aanleggen compleet in paniek. Gelukkig was Meindert erbij. Die heeft mij in het hele traject enorm gesteund. Ook mijn moeder kwam elke week vanuit Brabant om mij te bezoeken.

Na de vierde keer ECT kwam de omslag. De verpleging en mijn familie zagen dat ik anders uit mijn ogen keek. Ik had dat zelf nog niet in de gaten. Meestal worden er tien tot twaalf ECT-behandelingen voorgesteld; bij mij waren er zes genoeg. Het was een zwaar traject: twee keer in de week volledig onder narcose en ik had behoorlijk last van mijn korte termijn geheugen. Maar ECT heeft mijn leven gered.”

‘Ik doe er weer toe’
Eenmaal weer thuis pakte Marieke voorzichtig de draad weer op. Er kwam een psychiatrisch verpleegkundige twee keer per week bij haar thuis en ze volgde schematherapie. “Na de ECT hielp het me om langzaam weer terug te keren naar mijn ‘normale’ leven, al heeft het bijna een jaar geduurd voordat ik weer ging werken. Gelukkig kreeg ik van mijn werkgever alle ruimte om rustig terug te komen.”

“Ik heb geleerd dat ‘goed’ goed genoeg is. Ik zorg beter voor mijzelf en leg de lat minder hoog. Ik maak bewustere keuzes: wat doe ik wel en wat doe ik niet. Ik moet niet meer van alles van mijzelf en dat bevalt heel erg goed! Ik geniet weer van mijn werk, rijd weer paard en ben heel gelukkig met mijn gezin. Ik mag mij in de handen knijpen dat ik weer goed kan functioneren en betekenisvol kan zijn. En dat is een mooi gevoel. Ik doe er weer toe!”

Hoop houden

“Ik wil mijn verhaal graag delen omdat een depressie echt iedereen kan overkomen”, zegt ze tot slot. “Je kunt van de een op andere dag heel erg ziek worden. Ziek in je hoofd, en dat vinden mensen eng. Maar dat is óók ziek zijn. Er zijn veel oordelen over en mensen snappen niet wat er aan de hand is. Ik heb veel lieve en steunende berichten van vrienden gehad, maar anderen vonden het moeilijk om mij zo te zien en contact te houden. Tegen iedereen die psychische problemen heeft wil ik graag zeggen: blijf hoop houden en probeer kleine lichtpuntjes te vinden. Vraag tijdig om de juiste hulp en laat je daarbij niet teveel beperken door de bestaande protocollen. Ja, je kunt in een diepe put vallen. Maar je kunt er ook weer uitklimmen.”

Wat is ECT (Electro Convulsie Therapie)?
In de jaren zeventig zorgde ECT voor heel veel weerstand vanuit de maatschappij. Sinds een jaar of tien is de behandeling echter weer helemaal terug en volledig geaccepteerd in de psychiatrie. Zeker omdat er zulke goede resultaten mee worden geboekt. Sommige patiënten die met alle andere behandelmethoden maar niet beter werden, knappen zienderogen op door enkele elektroshocks. Sommige psychiaters zeggen zelf dat, mochten zij zelf getroffen worden door een depressie, eerder voor elektroshock zouden kiezen dan voor medicatie. Mensen die een behandeling hebben ondergaan hebben aangegeven dat daardoor hun klachten met zestig tot tachtig procent zijn verminderd.
Waarom juist deze behandeling er uiteindelijk voor zorgt dat depressieve gevoelens verdwijnen, is overigens nooit achterhaald.

Tekst: Amanda de Vries
Beeld: Johan Brouwer