It giet Oan! In Sneek: NK Klunen aan de voet van de Waterpoort

Door: Richard de Jonge za 3 feb, 17:30 Sport
Foto: Photo Republic
Henk Angenent
Henk Angenent

SNEEK - Wat anders dan de Geeuwkade aan De Kolk aan de voet van de Waterpoort in Sneek is het decor van de Staatsloterij NK Klunen op zondag 11 februari. Over een afstand van honderd meter gaat het van de start, over de ronde Wonderbrug (dat de beroemde brug van Bartlehiem symboliseert) naar de finish. Na de voorrondes is er een finale. De winnaar daarvan krijgt niet alleen vijfduizend euro, maar wint ook een vierdaagse reis naar Zweeds Lapland. 

De Elfstedenkoorts blijft voor verhoging zorgen want na ‘De Tocht’, de succesvolle musical in het Friso theater in Leeuwarden, is dit in onze provincie een tweede georganiseerde Elfsteden-evenement in korte tijd. De reden hierachter is dat beide organisaties de magie en nostalgie omtrent ‘de Tocht der Tochten’ levend willen houden nu de kans op een echte Elfstedentocht op de schaats alsmaar kleiner wordt. 

Finale met dertig deelnemers
“Klunen is een wezenlijk onderdeel van de Elfstedentocht”, zegt Patty van der Vlugt van House of Sports, dat we ook kennen als organisator van het EK en WK schaatsen in Herenveen. “Als je niet goed bent in klunen kun je best wat tijd verliezen. Deelname staat open voor iedereen vanaf 24 jaar. We hopen op duizenden inschrijvingen. Daarvan worden er 120 ingeloot. Net als bij de Elfstedentocht, daar moet je ook lid zijn van de vereniging en word je ingeloot. Er zijn drie voorrondes waar telkens veertig deelnemers starten. De tien snelsten gaan door naar de finale. Dus je krijgt uiteindelijk een finale met dertig deelnemers.” Dat er voor de grens van 24 jaar is gekozen heeft volgens Van der Vlugt te maken met de Staatsloterij en het gokken waar jonge mensen niet aan blootgesteld moeten worden.

De wedstrijd begint om half twee met het ophalen van de startbewijzen, gevolgd door de wedstrijd zelf. Net als bij de echte Elfstedentocht moet er eerst een eindje worden gerend, met de schaatsen in de hand. Vervolgens bij de zogenaamde wisselbanken als de sodemieter de schaatsen onderbinden en dan klunen over een afstand van ongeveer honderd meter naar de finish op de Waterpoortgracht. Over de Wonderbrug, met dertig mensen. Dat zal een spektakel worden. “Klunen is natuurlijk best zwaar, vooral voor je enkels. Vandaar dat we gekozen hebben voor honderd meter. En vergeet niet, je moet ook de Wonderbrug over. Dat is een aardig obstakel.” 

Alleen traditionele noren
Voor de mindere goden die wel beschikken over sterke enkels biedt het NK Klunen dé mogelijkheid een aan het schaatsen gelieerde wedstrijd te winnen. Want je hoeft niet te kunnen schaatsen om goed te kunnen klunen. Om ‘beslagen ten ijs’ te komen, is het natuurlijk wel zaak om voorafgaand wat metertjes op een harde ondergrond te maken. En over enkels gesproken: ijshockey- en kunstschaatsen mogen niet, ook met schaatsen met een verhoogde schoen en met klapschaatsen ben je uitgesloten van deelname. Van der Vlugt: “Je mag alleen meedoen met vaste noren zoals we die hadden in de laatste tocht van 1997. Deze worden door ons aan de deelnemers beschikbaar gesteld. Dat is ook weer een knipoog naar toen. Met ijshockeyschaatsen zou een deelnemer een te groot voordeel hebben.”

Je hoeft niet te kunnen schaatsen om goed te kunnen klunen

Knipoog
De aankleding van het parcours zal ook zoveel mogelijk een knipoog zijn met natuurlijk een grote versierde boog als start, dranghekken, koek en zopie, een royaal podium, en muzikale omlijsting van De Útlopers. Tijdens de dag zijn er vraaggesprekken met deelnemers, winnaars en ambassadeurs van het evenement in de personen van Erik Hulzebosch, Erben Wennemars, Sven Kramer, Klasina Seinstra en Henk Angenent. Beide laatstgenoemden wonnen de vijftiende en laatste Elfstedentocht in 1997. “Deze mensen kunnen natuurlijk prachtig vertellen en daarmee de herinnering bewaren voor de jongere generatie, want dat is wel echt het doel van het NK Klunen.”

Jaarlijks evenement
De waarheid gebiedt te zeggen dat er meerdere evenementen zijn (geweest) waar klunen centraal staat. Echter, nog niet eerder was er een hoofdprijs van 5.000 gulden en een vierdaagse reis naar Zweeds Lapland te winnen. Dat laatste om daar de Grand Prix Marathon bij te wonen en eventueel mee te schaatsen is. Aardig te noemen is dat op 4 januari jongstleden, precies 27 jaar na de laatste Elfstedentocht, het idee voor het NK Klunen is gelanceerd. De bedoeling is dat het evenement elk jaar wordt georganiseerd. Niet zeker of Sneek elke keer de wedstrijdstad is. Dat zou aardig zijn, maar het is misschien leuker om dit bij toerbeurt de komende jaren elke keer in een andere Elfstedenstad te houden, zodat ook daar de ‘koorts’ blijft.


Klunen
Jan Sipkema, in 1985 voorzitter van de Vereniging De Friesche Elf Steden, kondigde in februari van dat jaar met de woorden “It sil heve” aan dat er een Elfstedentocht zou worden gereden op 21 februari. Op de persconferentie voorafgaande aan de Tocht der Tochten introduceerde hij het woord ‘klunen’. Er waren veel plekken waar het ijs te dun was, vooral nabij en onder bruggen. Op deze onveilige plekken moest worden ‘geklúnd’. Op de oevers werden tapijten en stukken karton neergelegd, waarover de schaatsers, lopend op schaatsen, de afstand moesten overbruggen. Dat gebeurde onder andere bij De Laatste Stuiver in Sneek, de Blauwpoortsbrug in Bolsward, de brug bij Getswerderzijl en de spoorbrug bij Harlingen. Het woord ‘klúnen’ hoort sindsdien bij het jargon van het schaatsen op natuurijs.

Foto: Photo Republic
Tekst: Richard de Jonge