Wiebren Bergsma en Anke Jaspers

Galerie Nuweland wil bruggen slaan tussen Nederland en Zuid-Afrika

OOSTERZEE - Een kwarteeuw geleden had Wiebren Bergsma (38) uit Oosterzee een droom, een droom die wel meer jongetjes hebben: profvoetballer worden! Het liefst bij sc Heerenveen. Het getalenteerde voetballertje uit Harich zat op de voetbalschool van de pompeblêdeclub. Maar net zoals veel leeftijdsgenootjes werd Wiebren gewogen en te licht bevonden. Geen professionele voetbalcarrière in het Abe Lenstra Stadion. Wat restte was een debuut op zestienjarige leeftijd in het vlaggenschip van de vv Balk. Dit is dan ook géén interview met een profvoetballer. Wél met een ambitieuze jonge kerel die ondertussen andere dromen probeert waar te maken, samen met zijn echtgenote Anke Jaspers. Welkom in de warme wereld van Nuweland!

Samen met z’n vrouw Anke Jaspers en hun twee kinderen Wigle en Jurre woont Wiebren Bergsma in een prachtig verbouwde boerderij tegenover het oude kerkje van Oosterzee/Buren. Daar, achter grote glaswanden onder hoge plafonds, bevindt zich de smaakvol ingerichte galerie Nuweland, met Afrikaanse designmeubelen, schilderijen, kunstobjecten en keramiek. Galeriehouders Wiebren en Anke willen met Nuweland bruggen slaan tussen Nederland en Zuid-Afrika.

Design en kunst
Ik heb amper een voet over de drempel gezet of Wiebren brandt, na de coronabegroeting via een kort elleboogje, al los. Hij vertelt het verhaal van Nuweland. “Vier jaar geleden hebben we onze galerie geopend, met in eerste instantie design. Hedendaagse meubels en ontwerpen, vanuit het Afrikaanse continent. Langzamerhand zijn we verder gegroeid richting moderne kunst. Daar hebben we de meeste passie voor en hier hebben we de afgelopen twee jaar de meeste ontwikkeling in doorgemaakt. We hebben de galerie in verschillende ruimtes opgezet, waar we tentoonstellingen flexibel op kunnen stellen.
Helaas is er nu even geen expositie door de coronaperikelen. Wij vonden dat onverantwoord om te doen. Daarom hebben we op de benedenverdieping onze vaste collectie staan, met hier en daar nog wat kunstwerken. Maar in feite zijn die twee wel gescheiden.” Wiebren weet: “Design wil heel graag bij de kunst horen, maar de kunst wil niet persé bij het design. Daar moeten wij voorzichtig mee omgaan.''

Leven in een notendop
Even later schuiven we aan tafel en op veilige corona-afstand drinken we koffie. Een tafel die volstaat met prachtig kleurrijk Afrikaans keramiekwerk van John Newdigate, een vooraanstaand kunstenaar uit Kaapstad. Anke komt bij ons zitten en luistert in eerste instantie wat haar enthousiaste partner te vertellen heeft. Eerst over z’n leven dat er na 38 jaar in een notendop zó uitziet:
“Geboren op 3 november 1982 in Bogotá, Colombia. Geadopteerd door Wigle en Gerrie Bergsma-Wagenaar en in maart 1983 naar Nederland gekomen. Opgegroeid in Harich als zoon van een veehandelaar/onroerend goed handelaar. Opleiding: New York Film Academy. Kreeg verkering met Anke Jaspers. Anke ging op stage naar Zuid-Afrika, Wiebren volgde haar. Getrouwd en daarna besloten te emigreren naar Zuid-Afrika. Wiebren besloot in Kaapstad de filmacademie te hervatten. Woning gekocht. Twee kindjes, Wigle - die vernoemd is naar pake - en Jurre. Weer terug naar Nederland en boerderij gekocht in Oosterzee. Importeren van designmeubelen uit Afrika, nu meer toegespitst op hun galerie. Bezoeken aan grote beurzen in Nederland, Art Rotterdam. Afgelopen mei in verband met corona een digitale beurs in New York en recent in Zaandam op Big Art. Vorig jaar nog op een grote beurs in Parijs gestaan, AKAA.”

Het zijn in het kort de aandachtspunten die ik op papier heb gezet, immers een goede voorbereiding is het halve werk. Echter door Wiebren z’n enthousiaste manier van vertellen, schuif ik het briefje met bovenstaande biografische gegevens al rap aan de kant en laat het gesprek z’n gang gaan. Bovendien vormen Wiebren en Anke een sterk duo dat onlosmakelijk met elkaar verbonden is door de galerie. Dat weet Wiebren maar al te goed en hij betrekt z’n vrouw binnen no-time in het gesprek. En terecht!

Samen
“Wij krijgen van vrienden wel eens de vraag hoe het is om samen te werken. We hebben een verschillende achtergrond, maar ook weer niet. Qua familie- en gezinswaarden hebben wij elkaar heel erg gevonden. We zijn beiden heel ambitieus en we doen deze galerie echt samen. Waar de één sterk in is, daar is de andere misschien iets minder in”, verklaart Wiebren.
Anke wil wel antwoord geven op de vraag waar haar levenspartner dan sterk in is en ook waar ze in verschillen. Anke is geboren in Doetinchem en opgegroeid in Groningen, waar haar vader Frans Jaspers lid van de raad van bestuur van het UMCG, het Universitair Medisch Centrum Groningen, was. “Wiebren is heel sociaal , hij maakt heel gemakkelijk contacten met mensen. Hij is nieuwsgierig, gaat erop uit. Ik ben veel meer honkvast. Wiebren is meer de vliegende keep van ons tweeën”, is het eerste wat Anke zegt. Ik interrumpeer Anke meteen met: “Jij honkvast? jij ging toch naar Zuid-Afrika?”

Kaapstad
“Ja, ik koos voor Zuid-Afrika. Geen idee waarom. Maar dan ben je jong en op een gegeven ogenblik wil je gewoon weg. Ik ben nu 35, dat is inmiddels twaalf jaar geleden. Ik kon het derde jaar van mijn opleiding Facility Management aan de Hanzehogeschool in Groningen in het buitenland doen. Voordat wij bij elkaar kwamen had ik al besloten die stage in Kaapstad te doen. Ik ben toen voor zes maanden naar die stad toe gegaan. Daar is Wiebren mij twee keer komen bezoeken en hebben we veel dingen samen ondernomen. Aan het eind van mijn stage zijn we nog een maand aan het backpacken geweest, van Zuid-Afrika naar Tanzania en alle tussenliggende landen. We houden allebei van reizen en andere culturen ontdekken. Toch wilde ik voor een langere periode terug naar Zuid-Afrika en dat hebben we gezamenlijk gedaan. Kaapstad is overigens heel Westers, omdat er vrij veel Europeanen wonen, het is een mengelmoes van verschillende culturen en achtergronden.”

Het stel woont vijf jaar in metropool Kaapstad, waar Wiebren wordt toegelaten op de filmacademie. Eerder, in Amsterdam, was hij voor de filmacademie afgewezen. Achteraf was die afwijzing helemaal geen ramp, want doordat Wiebren nu op de filmacademie van Kaapstad wél wordt toegelaten ontstaan er veel contacten met internationale kunstenaars. Wat misschien wel het allerbelangrijkste is, is dat daar al de brug tussen Zuid-Afrika en Nederland wordt geslagen, die zich nu in Oosterzee voortzet. De naam van de galerie is in die zin ook alles zeggend: ‘Nuweland’ is Afrikaans voor ‘het nieuwe land’.

Oosterzee
“Toen we terugkeerden naar Nederland was Jurre bijna zes maanden en Wigle net drie jaar”, vervolgt Anke. “We kwamen terug met een jong gezin en we waren ruimte gewend. Amsterdam, om maar eens iets te noemen, met een appartementje van zestig vierkante meter, was voor ons geen optie.”

“Toen kwam Oosterzee en we zijn allebei noordelingen”, gaat Wiebren verder. “Als je in Zuid-Afrika blijft als Europeaan, kom je eigenlijk een beetje in de schijnwerpers. Want de levensstandaard is voor Europeanen in Kaapstad een stuk hoger dan die van de doorsnee bevolking. Dat is misschien heel even fijn, maar dat betekent dat je kinderen in een hele kleine wereld opgroeien. Ik heb mensen op de filmacademie in Kaapstad ontmoet die geen flauw benul hadden van wat er zich in de townships afspeelde, totdat ze een opdracht kregen om er te filmen.”
Nu, vier jaar later, zijn Wiebren en Anke blij dat ze teruggekeerd zijn naar Nederland en Oosterzee bevalt hen uitstekend. Het contact met de buren is prima en dat de kinderen in de buurt van hun grootouders opgroeien is ook fijn.

Positieve bijdrage aan het culturele landschap
“Wij hebben nog altijd de blik naar wat er zich in de grotere wereld afspeelt. Het gezinsleven is in Oosterzee heel comfortabel, maar het is voor ons wel belangrijk dat wij in connectie blijven met kunstenaars en galeriehouders die in de internationale bubbel actief zijn. Wij willen met onze galerie buitenlandse kunstenaars faciliteren. Maar daarvoor willen we ook in Nederland community opbouwen. Een kunstacademie zoals Academie Minerva is bijvoorbeeld heel belangrijk voor ons. Uiteindelijk denken wij dat wij een positieve bijdrage kunnen leveren aan het culturele landschap en niet alleen Europees en mondiaal, maar ook op het lokale vlak. Er is een historische connectie tussen Zuid-Afrika en Nederland, wij zijn jong en kijken naar de toekomst. Wat hebben onze werelden elkaar te vertellen? Wij doen een poging om die verbindingen zichtbaar te maken. Het is voor ons belangrijk, zakelijk gezien, dat wij onze weg naar grote kunstbeurzen hebben gevonden.”

Tekst: Henk van der Veer